امروز در اين برنامه، مي‌خواهيم به فضاي بين‌ستاره‌اي برويم
سفر به ستارگان هميشه رويايي غيرممکن بوده است
ولي حالا بعضي از دانشمندان باور دارند
که اين امر در طول زندگي ما امکان‌پذير است
و اين چشم‌انداز حتي هيجان‌انگيزتر هم شده است
چون براي اين کار هدف هم داريم
در چند هفته‌ي اخير ستاره‌شناسان خبر از
کشف يک سياره‌ي قابل سکونت در اطراف نزديک‌ترين همسايه به خورشيد
پروکسيما قنطورس داده‌اند
در برنامه‌ي امشب
مي‌بينيم که چطور اين سياره‌ي جديد کشف شده
و چرا اين کشف بسيار مهمي است
و جيم‌الخليلي فناوري‌هاي انقلابي جديد را بررسي خواهد کرد
که مي‌توانند ما را به اعماق فضا بفرستند
به برنامه‌ي آسمان شب خوش آمديد
در 24 آگوست، ستاره‌شناسان خبر شگفت‌انگيزي دادند
دانشمندان کشف بزرگي انجام داده اند
سياره‌اي جديد به نام پروکسيما بي
تنها چهار سال نوري با ما فاصله دارد و نسبتا به ما نزديک است
تقريبا هم‌اندازه‌ي زمين هم است
و به خاطر فاصله‌ي مناسب سياره تا ستاره‌اش
در دماي مناسبي قرار دارد و مي‌تواند آب مايع و حتي حيات
داشته باشد
در چند سال گذشته
بيش از سه هزار سياره را شناسايي کرديم که به دور ستارگان خود مي‌گردند
ولي اين سياره منحصر به فرد است
همين الان به آن يکي از اکتشافات قرن گفته مي‌شود
خب چه چيزي اين سياره را هدفي بسيار خارق‌العاده
براي اولين ماموريت بين‌ستاره‌اي ما مي‌کند؟
پروکسيما بي به دور پروکسيما قنطورس مي‌گردد
نزديک‌ترين ستاره به ما
که در سال 1950 کشف شده. پروکسيما به نظر ستاره‌اي قابل توجه است
کوچکترين ستاره بين سه ستاره‌اي است
که سامانه‌ي آلفا قنطورس را مي‌سازند
يک کوتوله‌ي قرمز مثل 70 درصد ستارگان کهکشان راه شيري
که تنها داراي 12 درصد جرم خورشيد است
اين اندازه‌ي کوچک به اين معني است که فشار و دماي هسته
بسيار کمتر از خورشيد ماست
و به همين خاطر گداخت هسته‌اي که به ستاره نيرو مي بخشد
خيلي آهسته‌تر مصرف مي‌شود
و خب، پروکسيما قنطورس سرد است
دماي سطح آن تنها نصف دماي خورشيد است
و درخشندگي آن 500 برابر کمتر است
در حقيقت آنقدر کم‌نور است که با اينکه نزديک‌ترين ستاره به ما است
اين ستاره را نمي‌توان با چشمان غيرمسلح ديد
ولي کشف سياره‌اي به دور پروکسيما قنطورس
آن را تبديل به همسايه‌اي هيجان‌انگيزتر مي‌کند
اين مقاله‌اي است که ماه پيش در مجله‌ي طبيعت منتشر شد
و خبر کشف اين سياره را
که گروه به آن پروکسيما بي مي‌گفتند اعلام مي‌کرد
من به دانشگاه کوئين مري لندن آمدم
تا با گيلن آنگلادا- اسکود ملاقات کنم
سرپرست گروهي که اين کشف خارق‌العاده را انجام دادند
آنگلادا عضو پروژ‌ه‌اي به نام نقطه‌ي قرمز کم‌رنگ بود
که از تلسکوپ‌هاي رصدخانه‌ي جنوبي اروپا در شيلي استفاده مي‌کرد
تا ستارگان را به مدت 60 شب در بهار گذشته رصد کند
و حالا بعد از آناليزهاي دقيق
نتايج منتشر شده‌اند
تبريک ميگم ممنون
اين کشف خيلي شگفت‌انگيزيه
ولي چور از روي زمين ميگيد که اين سياره‌ي کوچيک اونجاست و
به دور ستاره ميچرخه؟
خب اين کار زمان زيادي طول کشيد
اين چيزي نبود که تو يکي دو روز اتفاق بيافته
ولي چيزي رو که نميفهمم
اينه که من هميشه تصور ميکردم شما بنوعي عکس برداري مي کنيد
و تو اون عکس‌ها به دنبال سياره ميگرديد ولي مثل اينکه اينطور نيست
نه. نه. در اين موارد اينطور نيست
و اکثر سياره‌ها اينطور نيستند چون
چون سيارات در مقايسه با ستاره‌شان خيلي کم‌نور هستند
خب چيزي که شما مي‌بينيد يک ستاره است
و ما از روشي استفاده مي کنيم که غيرمستقيم است
بنابراين مي‌بينيم که اين سياره چه کاري با ستاره انجام مي‌دهد چون
اين سياره و ستاره هر دو جرم دارند
و ازاينرو همديگر را از نظر گرانشي جذب مي‌کنند
و اين سياره به دور ستاره مي‌چرخد و خود ستاره را حرکت مي‌دهد
و اين چيزي است که ما تلاش مي‌کنيم اندازه‌گيري کنيم
مي‌خواستم بگم
چون اندازه‌ي اين سياره نسبت به ستارگان کمتر است
بنابراين اين حرکت بايد بسيار ظريف و ناچيز باشد
براي مثال زمين نمي‌تواند تاثير زيادي روي خورشيد داشته باشد
تاثير زمين روي خورشيد خيلي کم
و در حدود ده سانتي‌متر در هر ثانيه است
بنابراين شما مي‌توانيد به اين حرکت مثل اين، يک مورچه فکر کنيد
براي سياراتي که به دور ستارگاني بسيار کوچک‌تر مثل پروکسيما مي‌گردند
ستاره کوچک‌تر است، آنقدر که سياره باعث مي‌شود ستاره حرکت بيشتري داشته باشد
و در اين مورد، اين حرکت در سطح متر در هر ثانيه است
پس شما مي‌تونيد تعيين کنيد که يک ستاره
با سرعت متر بر ثانيه حرکت مي‌کند که
که اين سرعت قدم زدن ماست
دقيقا و اين کار کمي نيست چون چيزي که داريد
اينه که سياره به صورت تناوبي به دور ستاره ميچرخه
و ما اين حرکت را مي‌بينيم که دائما بالا و پايين مي‌رود
پس يک موج مي‌بينيد، چيزي مثل اين
و اين نشانه‌اي که به شما مي‌گويد يک سياره وجود دارد
وقتي شما مي‌بينيد همچين چيزي در طول زمان در يک ستاره تکرار مي‌شود‌
هميشه ثابت است و يک سري چيزهاي ديگر
در اين زمان قانع مي‌شويد که يک سياره در اطراف يک ستاره داريد
عاليه. و سپس از اينجا سوال ديگه اينه که
درباره ي اين سياره چه چيزايي ميدونيم؟
به غير از اينکه اونجاست و داره ستاره رو تکون ميده
چه چيزاي ديگه‌اي ميشه راجع به اين سياره گفت؟
بنابراين تنها از حرکتي که مي‌توانيم تشخيص دهيم، اين بار
ببخشيد، اين منحني، اين نوسان، تناوب سياره را مي‌دانيم
و براي اين سياره چه عددي داريم؟
در حدود 11.2 روز است
پس خيلي سريع ميچرخه آره
از اين موضوع مي‌تونيم فاصله‌ي بين سياره و ستاره رو به دست بياريم
اونم فقط با دونستن کارکرد گرانش
بله. اين قانون کپلره. قانون اول کپلر
و خب اين فاصله براي اين سياره چقدره؟
در اين مورد در حدود پنج درصد يک واحد نجوميه
خب. يعني چقدر؟
يعني چيزي در حدود 7.5 ميليون کيلومتر. يه چيزي تو اين مايه‌ها؟
تو سريعتر از مني آره. باشه
ولي به ستاره خيلي نزديک است
اون فاصله‌ي کمتري نسبت به عطارد تا خورشيد داره
آره. آره. در حدود يک دهم فاصله
بين عطارد تا خورشيد
و چيز ديگه‌اي که از اين منحني يا خميدگي مي‌فهميم جرم سياره است
جرمش چقدره؟
جرمش يک سوم تا يک چهارم جرم زمين است
پس براي اين سامانه سياره‌اي با يک‌ سوم جرم زمين و داريم
که هر 11 روز يکبار به دور ستاره‌اش ميچرخه
خب اگه راجع بهش فکر کنيم
توقع دارم... اين فاصله از فاصله‌ي عطارد تا خورشيد هم کمتره
بنابراين توقع دارم خيلي داغ باشه
بله شما توقع داريد داغ باشه در حالتي که اون ستاره هم مثل خورشيد باشه
ولي اين پروکسيما است و يک ستاره‌ي قرمزه، يک کوتوله‌ي قرمز
و يک کوتوله‌ي کوچيک قرمزه
خب پروکسيما حدود 12درصد جرم خورشيد و داره
خب اين يعني اگه شما بخواهيد گرم بمونيد
بايد خيلي به ستاره نزديک باشيد
درسته. و اين وقتيه که جادو اتفاق ميافته
وقتي همه‌ي اعداد و ميزاري کنار هم و ميتوني برآورد کني
چقدر نور و انرژي به سياره ميرسه
و اين مقدار انرژي در حدود 70 درصد است
مقدار انرژي‌اي که زمين از خورشيد دريافت مي‌کند
بنابراين با استانداردهاي سياره‌اي بسيار گرم است
با استانداردهاي سياره اي
محاسبه‌ي ديگري که مي‌توانيد انجام دهيد، برآورد
دمايي است که اين سياره مي‌تواند داشته باشد
و شما محاسبات را انجام مي‌دهيد و به عدد 240 کليون مي‌رسيد
يعني چي؟ -30 درجه
منفي 30 تا 40 درجه‌ي سلسيوس. يه چيزي تو اين مايه‌ها
ولي شما با خودتون ميگيد اين که خيلي سرده
ولي همين اتفاق هم مي‌تونه براي زمين بيافته
زمين در حدود 225 کلوين است
که يعني منفي 20 سلسيوس. و مي‌بينيم که اينجا منفي 20 نيست درسته؟
و اتفاقي که ميافته اينه که زمين داراي جو هست و اون و گرم نگه ميداره
پس بطور کلي اين سياره اگر داراي جو باشد
يک اثر گلخانه‌اي خواهد داشت و اين باعث ميشه سياره گرم بشه
پس با جو ميتونه انقدر گرم باشه که آب مايع داشته باشه
بله
اين يکي از مهم‌ترين موضوعات اين کشفه
خب صحبت در اين باره خيلي خوبه
دوباره تبريک ميگم
نميتونم صبر کنم ببينم تحقيقات آينده چه خبرهايي دارن
و چه چيزايي اونجا هست. خيلي ممنون. ممنون
کشف يک سياره‌ي بالقوه‌ي زمين‌مانند آنقدر به ما نزديک است
که سريعا سوال ديگري به وجود مي‌آورد
آيا مي‌توانيم فضاپيمايي به آنجا بفرستيم؟
آيا همه‌ي آماده خداحافظي با سامانه‌ي خورشيدي‌مان هستند؟
در ادبيات علمي‌تخيلي، سفرهاي بين‌ستاره‌اي به نظر آسان است
بريم
در فيلم بين‌ستاره‌اي
تنها موضوع رد شدن از يک کرمچاله است
در فيلم و سريال پيشتازان فضا از سفرهاي مافوق نور استفاده مي‌شد تا شکل فضا- زمان را خم کنند
کمپرسور
و در دنياي جنگ ستارگان، تنها بايد کليد را بچرخانيد
تا سرعت خود را به مافوق نور برسانيد و به ابرفضا وارد ‌شويد
ولي در واقعيت، سفر به ستارگان
هميشه رويايي غيرممکن بوده است
تا امروز
ما از جيم‌الخليلي خواستيم توضيح بدهد چرا
سفر به ستارگان سخت است و فناوري هايي
که احتمال دارد سفرهاي بين‌ستاره‌اي را ممکن کند را بررسي کند
براي دهه‌ها و حتي قرن‌ها
مي خواستيم بدانيم به چه موتوري نياز است
تا ما را به ستاره‌ها ببرد
وقتي بحث سفر در فضاي بين ستاره اي وسط
مي آيد يک مشکل ساده وجود دارد
همانطور که يکبار آدامز داگلاس گفت فضا بزرگ است. خيلي بزرگ
و ما تا به حال توانسته‌ايم نسبت کوچکي از آن را اکتشاف کنيم
وسيله‌اي که بيشترين مسير را در فضا طي کرده است وويجر 1 است
که در سال 1977 به فضا پرتاب شده است
اين فضاپيما مشتري و زحل را ديده و سپس به سمت مرزهاي بيروني
سامانه‌ي خورشيدي رهسپار شده است. حالا بعد از 40 سال
از سامانه‌ي خورشيدي خارج شده و سفري
در فضاي بين‌ستاره‌اي را آغاز کرده است
ولي راه بسيار بسيار طولاني‌اي براي رفتن دارد
تا به پروکسيما قنطورس برسد
هر ماموريت عملي و کاربردي نياز دارد تا
در زماني مناسب، مثلا 20 سال به آنجا برسد
ولي اين به معني سرعت بسيار زياد است
فاصله‌ي بين زمين و پروکسيما قنطورس
زير 4.25 سال نوري است
اين با 40 تريليون کيلومتر
يا 4 ضربدر 10 به توان 13 برابري مي‌کند
حالا براي پوشش اين فاصله‌ي وسيع در 20 سال
يک فضاپيما بايد با بيست درصد سرعت نور حرکت کند
که يعني 64 هزار کيلومتر بر ثانيه
مي‌توان اين سرعت را با سرعت وويجر مقايسه کرد
که 17 کيلومتر بر ثانيه است
به اين اختلاف سرعت بالا نياز داريم
و چيزي که معمولا در دسترس است که هميشه سفر بين‌ستاره‌اي را
به نظر غيرممکن ساخته است
بزرگ‌ترين مشکل در رسيدن به سرعت مورد نياز
براي سفر‌هاي بين‌ستاره‌اي مقادير عظيم انرژي است
تا اين افزايش سرعت را توليد کند
زحل پنج بزرگ‌ترين و قدرتمندترين موشکي است که تا به حال ساخته شده است
وزني نزديک به سه هزار تن دارد و تقريبا تمام آن سوختي است
که براي به جلو راندن محموله‌ي 44 تني‌اش به ماه نياز دارد
شتاب گيري يک فضاپيما به سرعت مورد نياز براي رسيدن به ستارگان
نيازمند انرژي‌ بسيار بيشتري است که شما مي‌توانيد با يک
موشک معمولي توليد کنيد
به يک سامانه‌ي رانشي کاملا جديدي نياز داريم
در دهه‌ي 1970 انجمن بين‌سياره‌اي بريتانيا
برنامه‌اي را اجرا کرد تا ببيند آيا مي‌توان فضاپيمايي طراحي کرد
که بتواند به 12 درصد سرعت نور برسد
همچين وسيله‌اي در عرض 40 سال به پروکسيما قنطورس مي‌رسد
به آن پروژه‌ي دايدالوس مي‌گويند
و اينجاست
قرار بود وسيله‌ي بزرگي باشد و 200 متر طول داشته باشد
و براي اينکه انرژي بلند شدن از روي زمين را ذخيره کند
قرار بود در مدار ساخته شود
با يک موتور پالس هسته‌اي پشتيباني مي‌شود
و از گداخت هسته‌اي استفاده مي‌کند فناوري‌اي که هنوز اختراع نشده بود
ولي به نظر مي‌رسيد اين کار انرژي بيشتري نسبت به موشک‌هاي شيميايي اي فراهم مي‌کند
که ما امروزه از آن استفاده مي‌کنيم. با اينحال براي رسيدن به اين سرعت
به 50 هزار تن سوخت هليوم 3 دوتريوم نياز داريم
که بايد در اين مخزن‌هاي عظيم ذخيره شوند
هليوم کافي براي اين کار بر روي زمين وجود ندارد
بنابراين آنها پيشنهاد دادند که اين هليوم را
از روي سطح مشتري جمع‌آوري کنيم
واقعا آسونه
شايد، بدون اينکه زياد تعجب کنيم
به همين خاطر بود که پروژه‌ي دايدالوس روي ميز نقشه‌کشي نرسيد
ولي بيش از چهل سال بعد پيشنهاد ديگري مطرح شد
در آپريل امسال استيون هاوکينگ و ميلياردر اينترنتي، يوري ميلنر
اعلام کردند که آنها صد ميليون دلار سرمايه‌گذاري مي‌کنند تا
يک پروژه‌ي بين‌ستاره‌اي جديد به نام ابتکارات خط شکن يا استارشات را طراحي کنند
براي اولين بار در تاريخ بشر
مي‌توانيم کار بيشتري از زل زدن به ستارگان انجام دهيم
در حقيقت مي‌توانيم به آنها برسيم
دو مشخصه‌ي کليدي در اين سيستم جديد وجود دارد
مورد اول اين است که فضاپيما موتور خود را حمل نخواهد کرد
درعوض بادباني خواهد داشت که با نيروي نوري به جلو حرکت مي‌کند
که از پرتاب‌کننده‌ي موجود در مدار آزاد مي‌شود
اين فضاپيما با دومين مفهوم جديد شتاب خواهد گرفت
آرايه‌هاي وسيعي از ليزرها که از زمين شليک مي‌شود
از نظر تئوري ليزر صد گيگاواتي برنامه‌ريزي شده
قدرتي برابر با صد نيروگاه هسته‌اي خواهد داشت
و مي‌تواند در دو دقيقه سرعت فضاپيما را به يک چهارم
سرعت نور برساند
اين فضاپيما تنها در نيم ساعت به مريخ خواهد رسيد
تنها در چهار روز به وويجر
و در حدود 20 سال به پروکسيما قنطورس مي‌رسد
تنها يک مشکل براي رسيدن
به همچين سرعت‌هايي وجود دارد، فضاپيما بايد
بسيار سبک و احتمالا بيشتر از يک گرم نباشد
دقيقا مثل يک فضاپيماي علمي‌تخيلي نيست
ولي با يک فضاپيماي يک گرمي چه چيزي مي‌توانيد به دست بياوريد؟
من با کيهان‌شناس دانشگاه هاروارد ايوي لئوب تماس گرفته‌ام
يکي از دانشمنداني که در اين پروژه است تا اطلاعات بيشتري به دست بياورم
ايوي اين يک پروژه‌ي جاه‌طلبانه است
فکر ميکني واقعا امکان‌پذير باشه؟
بله اميد داريم بتونيم به اهداف اين پروژه ي
جاه طلبانه، در طول عمر
نسل مان دست پيدا کنيم
اين پروژه به اندازه‌ي ساختن اهرام مصر يا ساختن
کليساهاي جامع در زمان هاي باستان جاه‌طلبانه است
شما ميتونيد به اين پروژه به چشم کليساي جامع نسل ما نگاه کنيد
تنها تفاوت ما با کليساهاي گذشته اين است که کليساي ما
به ستارگان مي رسد
و هزينه‌اش چي؟
احتمالا خيلي بايد خرج برداره
حداقل تا ده ميليارد دلار
بيشتر از بزرگ‌ترين پروژه‌هاي علمي که تا به حال داشتيم
مثل سرن يا تلسکوپ فضايي جيمز وب
منتقدها ميگن که اين براي يک فضاپيماي يک گرمي پول خيلي زياديه
با يک محموله‌ي يک گرمي چقدر کار علمي ميشه کرد؟
خوشبختانه اين روزها مي‌تونيم قطعات الکترونيکي زيادي رو فشرده
و به يک گرم تبديل کنيم. اگه شما به يک موبايل نگاه کنيد و
موارد حفاظتي
و با واسطه‌ي انساني اش را جدا کنيد
به سختي براتون يک گرم ميمونه و اين گرم هم شامل يک دوربين
يک دستگاه ارتباطي و سيستم هدايتي ميشه
تمام چيزهايي که براي فضاپيمامون نياز داريم
و فرضا اگر اين فناوري موفقيت‌آميز باشد
از آن مي‌توان در زمينه‌هاي ديگري به غير از سفرهاي بين‌ستاره‌اي استفاده کرد
بله از اين فناوري مي‌توان براي بررسي فضاي بين ما
و نزديک‌ترين ستاره استفاده کرد
براي مثال مي‌توانيم به دنبال حيات در سامانه‌ي خورشيدي خودمان بگرديم
تنها چند روز طول مي‌کشد تا به پلوتون برسيم
به جاي يک دهه که طول کشيد تا فضاپيماي نيوهورايزن به آنجا برسد
و خب بطور کلي اين فناوري‌اي که ما طراحي کرديم
به ما اجازه مي‌دهد در مدت زمان نسبتا کوتاهي
تا مرز سامانه‌ي خورشيدي را بررسي کنيم
و بازه‌ي زماني براي اين پروژه چقدره؟
بعدش چي ميشه؟
پنج تا ده سال اول به امکان سنجي کار مي‌پردازه
که اونجا فناوري رسيدن به سرعت هاي
بسيار بزرگتر از موشک‌هاي شيميايي
توي شرايط آزمايشگاهي رو نشون ميديم
و بعد از تثبيت اون، اميد به توسعه دادن سيستم داريم
تا بعد از 20 تا 30 سال از الان
به طراحي نهايي برسيم
در ادامه، اميد به پرتاب فضاپيما داريم
اونها بيست سال طول ميکشن تا به آلفا قنطورس برسن
و چهار سال ديگه طول ميکشه تا سيگنال اونا به ما برسه
و خب روي هم رفته
اميد داريم تا وقتي که هنوز زنده هستيم به اون سيگنال ها دست پيدا کنيم
من هم سن توام
براي همين اميد دارم هر دومون زنده باشيم تا
کامل شدن پروژه رو ببينيم
برات آرزوي موفقيت ميکنم
خيلي ممنون
قبل از اينکه اين سيستم به يک واقعيت تبديل بشه
مشکلات فني زيادي را بايد حل کرد
مثل ساختن موادي که بتونه يک ليزر صد گيگاواتي رو تحمل کنه
و نسوزه
و اينکه چطور ميشه از يک فضاپيماي خيلي کوچيکي سيگنال دريافت کرد
که با بيست درصد سرعت نور داره از ما ميشه
اين چشم‌اندازي هيجان انگيز است
هنوز مشکلات عملي زيادي وجود دارند که بايد حل شوند و ميدونيد
باورش سخته که اين پروژه موفق ميشه
ولي با نگاه به اين پروژه باعث ميشه بفهمم که چيزي که هميشه
فکر ميکردم دور از دسترسه احتمالا داره ممکن ميشه
اگر موفق بشه، نه تنها سفرهاي فضايي را متحول خواهد کرد
عميقا دانش ما را از جهان اطراف ما افزايش خواهد داد
و کي ميدونه، با اراده و پول
شايد در طول عمر من اين اتفاق بيافته
اگه روش‌هاي سفر به ستاره‌ها رو توسعه بديم
پروکسيما قنطورس تنها مقصد ما نخواهد بود
ستاره‌هاي نزديک ديگه‌اي هم هستند که ميتونيم به اونها سر بزنيم
پيت يک سري از اهداف بالقوه‌ي ديگه رو مشخص کرده
در شعاع 15 سال نوري خورشيد تقريبا 58 ستاره در 39 سامانه ي ستاره اي
متفاوت وجود دارد که هر کدام تفاوت هايي با يکديگر دارند
اين گروه از ستارگان نزديک‌ترين گروه
براي يک ماموريت بين ستاره اي هستند
بسياري از آنها کوتوله‌هاي قرمز سردي مثل پروکسيما قنطورس هستند
و خوش‌بينانه‌ترين مطالعات مي‌گويند که حداقل يک سياره
در دامنه‌ي زندگي هر کدام از اين ستارگان قرار دارد
يکي از نزديک‌ترين کوتوله‌هاي قرمز به ما ستاره‌ي بارنارد است
که تنها شش سال نوري با ما فاصله‌ دارد
و بالاترين حرکت خاص در تمامي ستارگان آسمان را دارد
در حال حاضر به خوبي در غرب و جنوب‌غربي 9 شب قرار گرفته است
و در جناح شرقي صورت فلکي مارافساي واقع شده است
براي پيدا کردن آن به دنبال نور ضعيف وي شکلي در آسمان باشيد که به نام گاو پونياتوفسکي مشهور است
ستاره‌ي بارنارد در قسمت بالاي سمت راست قرار دارد
نزديک‌ترين ستاره‌ي خورشيدمانند به ما ستاره‌ي تاو‌نهنگ است
که 11.9 سال نوري با ما فاصله دارد و در پايين صورت‌فلکي نهنگ واقع شده است
که از سمت شرق و جنوب شرقي بالا مي‌آيد
و يکي از محبوب‌ترين ستاره‌هاي من براي رصد کردن است
در بالاترين حالت خود در 3 صبح قرار دارد
و مربع بزرگي را در صورت‌فلکي پگاسوس پر مي‌کند
سپس در قسمت پايين سمت چپ
ستاره‌ي درخشاني به نام بتا‌ نهنگ قرار دارد
در قسمت چپ يک ستاره‌ي چهارگوش کم‌نورتر وجود دارد
تاو جنوبي‌ترين ستاره در اين چهار ستاره است
با سامانه‌اي محتمل با پنج سياره
که يکي از آنها در دامنه‌ي زندگي قرار دارد
تاو نهنگ هدف هيجان‌انگيزي براي يک ماموريت بين‌ستاره‌اي است
احتمال زيادي وجود دارد که سيارات عجيب و منحصر به فردي
در مدار تمام ستارگان آسمان وجود داشته باشند
و اگر مي‌توانستيم کاوشگرهاي کوچکي را تنها به يکي از اين ستارگان بفرستيم
تصور کنيد چقدر شگفت‌انگيز مي‌شد تا بتوانيم از نزديک
به يک سامانه ي سياره اي ديگر نگاه کنيم
بدون شک پروکسيما بي کشف خارق‌العاده‌اي است
ولي چون احتمال مي‌رود آب مايع روي سطح آن وجود داشته باشد
دليل نمي‌شود دقيقا مثل زمين باشد
و قطعا به اين معني نيست که قابل سکونت خواهد بود
چون حتي سياراتي که محيط بسيار مشابهي دارند
مي‌توانند به روش‌هاي مختلف رشد کنند
تنها به زهره و زمين نگاه کنيد
سيارات دوقلويي با اندازه‌هاي تقريبا يکسان
و با فاصله‌ي مشابهي از خورشيد
ولي آنها بسيار متفاوت رشد کردند
زمين به يک جهان گرم و معتدل و پناهگاهي براي حيات تبديل شد
و زهره آب خود را از دست داد و در مقابل يک اثر گلخانه‌اي از پاي درآمد
جو گوگرددار آن دماي زهره را بالا برد
و به بيش از 450 درجه‌ي سانتي‌گراد رساند
اين دما کاملا براي حيات نامناسب است
شايد پروکسيما‌ بي شبيه زمين باشد
ولي به همان اندازه هم مي‌تواند شبيه زهره
يا چيز کاملا متفاوتي باشد
و خب، ما چه چيزهايي مي‌توانيم راجع به اين سياره
و احتمالش براي مناسب بودن براي حيات بگوييم؟
مگي با متخصص جو‌هاي سياره‌اي، جو بارستو صحبت مي‌کند
بله
خب جوانا ميتوني به ما بگي راجع به کشف اين
سياره‌ي فراخورشيدي جديد چقدر هيجان زده هستي؟
خب خيلي هيجان زدم
فکر ميکنم اين موضوع رشته‌اي که درش کار ميکنم رو کاملا تغيير بده
چه شباهت‌ها و تفاوت‌هايي با زمين داره؟
خب يکي از چيزهايي که فکر ميکنيم براساس جرم سياره
که با اين نتيجه‌هاي جديد اندازه‌گيري شد يکسانه
اين است که احتمال زيادي داره سنگي باشه و اين نشونه‌ي خوبيه
اين يعني بايد سطح جامدي داشته باشه
اين يعني ميتونه پتانسيلي
براي چيزي باشه تا بتونه روي اون سطح زندگي کنه
تفاوت اصلي اين سياره را ميتونيم از اين حقيقت که در مدار خيلي نزديکتري
به ستاره اش ميچرخه بفهميم
و اين موضوع انواع و اقسام مشکلات بالقوه رو مطرح ميکنه
و يکي از اين مشکلات اينه که فکر ميکنيم اين سياره
دچار چيزي شده که بهش قفل جزر و مدي ميگيم
و من اينجا يک ستاره‌ي خيلي کوچيک دارم
آره
و سياره‌اي خيلي بزرگ و يک سياره‌ي خيلي بزرگ که مقياسشون يکي نيست
خب چه اتفاقي ميافته؟ چون سياره به ستاره‌اش خيلي نزديک است
نيروهاي جزر و مدي به اين معني است که يک طرف سياره
هميشه رويش به سمت ستاره است
بنابراين وقتي به دور ستاره مي‌چرخد اينطور مي‌گردد
در حقيقت روز آن به اندازه‌ي سال آن است
پس يعني مثل ماه؟ دقيقا مثل ماه
از زمين فقط مي‌تونيم يک طرف ماه رو ببينيم چون اين طرفيه که
که هميشه به سمت زمينه
و اين يعني يک طرف، هميشه نور ستاره رو دريافت ميکنه
و به همين خاطر خيلي داغ‌تر
از اون سمت سياره است
و اين مسئله ميتونه به صورت بالقوه
تفاوت‌هاي دمايي بسيار بالايي رو درست کنه
خب با نگاه به حيات، اين چه تاثيري خواهد داشت؟
آيا راهي وجود داره از اين دما خارج بشي يا هميشه
اين دو دستگي، يعني قسمت داغ و قسمت سرد و داريم
خب اگر سياره جو داشته باشد آنوقت مي‌تواند
تفاوت دمايي را به حداقل برساند
جو باعث ميشه گرما در اطراف سياره
پخش بشه؟ بله
اساسا کاري ميکنه گرما از
قسمتي که بهش ميگيم قسمت روز يعني قسمتي که تمام نور رو دريافت ميکنه
به سمت قسمت شب ببره و همه چيز رو به تعادل برسونه
چقدر احتمال داره اين سياره جو داشته باشه؟
از اين نظر ميگم که به ستاره‌اش نزديکتره
بله و اين هم يک مقدار مشکل سازه
منظورم اينه که ما ميخواهيم که جوي داشته باشد که جدا از اينکه
تفاوت‌هاي دمايي را به حداقل برساند، به حيات آنجا هم
چيزي براي نفس کشيدن بدهد و اگر شما بخواهيد يک اقيانوس يا آب مايع
داشته باشيد آنوقت شما به يک جو نياز داريد
ولي چون به ستاره خيلي نزديک است امکان دارد ديگر
جو نداشته باشد، حتي اگر قبلا داشته است
خب اين ستاره به اندازه‌ي خورشيد ما از خود نور ساتع نمي‌کند
ولي مقدار يکساني اشعه‌ي ايکس پخش مي‌کند
و براي مايي که روي زمين هستيم
اشعه‌ي ايکس خورشيد مشکل چنداني درست نمي‌کند
ولي اگر تصور کنيد که بيست بار جلوتر از فاصله‌ي الان قرار بگيريم
آنوقت اين اشعه‌هاي ايکس مشکلاتي را درست مي‌کنند
اشعه‌ي ايکس براي حيات خوب نيست
همچنين وقتي اين ستاره چيزي که به آن خروج جرم از تاج خورشيدي مي‌گوييم
که به مواقعي گفته مي‌شود که بعضي از مواد ستاره را ترک مي‌کنند
و وارد فضا مي شوند
بر روي زمين باعث به وجود آمدن شفق‌هاي قطبي زيبا مي‌شود
ولي براي سياره‌اي مثل پروکسيما قنطورس بي
اين فاصله بسيار کمتر است و شما مشکلاتي را خواهيد داشت
چون آن خروج جرم از تاج خورشيدي درواقع مي‌تواند شروع
به خوردن جو سياره کند
و اگر به اندازه‌ي کافي اين عمل تکرار شود
در نهايت جو به صورت بالقوه
و فيزيکي از بين برود
بياييد تصور کنيم که اين سياره جو دارد
و جو خوبي است و داراي آب مايع مي‌باشد
به نظر شما چه نوع حياتي روي اين سياره مي‌تواند زندگي بکند؟
خب فکر ميکنم ميتونيم با قاطعيت بگيم که اصلا
شبيه حيات زميني نخواهد بود
و يکي از چيزهايي که من فکر ميکنم احتمال ديدنش خيلي کمه
درختان برگ‌دار و سبز است
اگه نوعي از حيات گياهي وجود داشته باشه
احتمالش زياده که رنگ ديگه‌اي داشته باشن
و دليل آن هم اين است که زندگي گياهي روي زمين توسعه پيدا کرده
تا دقيقا از نوع نوري استفاده کند
که ما از خورشيد دريافت مي‌کنيم
حالا ستاره‌ي پروکسيما قنطورس نسبت به خورشيد قرمزتر است
بنابراين نور بيشتري را در قسمت قرمز طيف ساتع مي‌کند
همچنين پرتوهاي فروسرخ زيادي پخش مي‌کند
که ما حتي نمي‌تونيم ببينيم
و اين يعني اگر حيات گياهي روي اين سياره وجود داشته باشه
ميتونه قرمز يا حتي سياه و خاکستري باشه
فکر ميکني احتمال رفتن به اونجا چقدره؟
منظورم اينه که پروژه‌هاي هيجان‌انگيزي مثل استارشات وجود داره
فکر ميکني توي طول عمر ما ميتونيم به اونجا بريم؟
فکر ميکنم ممکن باشه
و اين اولين باريه که فکر کردم اين کار ممکنه
به همين خاطره که انقدر هيجان زدم
نکته‌ي استارشات اينه که برخلاف اکثر ايده‌ها
که درباره‌ي سفرهاي فضايي مطرح مي‌شوند
موانع نظري زيادي در سر راه آن قرار ندارند
و از نظر تئوري ممکن است
اين يک چالش فني است ولي شايد شدت آن
مشابه چالش‌هايي باشد که قبلا به عنوان يک گونه بر آنها غلبه کرده‌ايم
ميتونم بفهمم چرا هيجان‌زده‌اي آره
خب خيلي ممنون خيلي جالب بود. مرسي
خب مگي تو مهندسي
واقعا فکر ميکني ايده‌ي يک کاوشگر بين‌ستاره‌اي ممکنه؟
دوست دارم اينطور فکر کنم
ولي مشکل اينجاست که ستارگان آنقدر دور هستند
که چالش هاي فني کار رو خيلي زياد ميکنه
ولي از نظر تئوري به نظر شدني است
راه‌حل هيجان انگيزي هم است
مثل چيزي ميمونه که از دل داستان‌هاي علمي‌تخيلي بيرون اومده
ليزر بزرگي داريم که اين کاوشگر را به سمت ستاره ها هل ميده
داستان خيلي شگفت‌انگيزيه
همينطوره و من فکر ميکنم قراره پرخرج هم باشه
ولي فکر ميکنم احتمالا ارزش تمام اين تلاش‌ها رو خواهد داشت
علم فضايي در کوچک کردن اجسام ماهره
و اين کاوشگر فضايي قراره خيلي کوچيک باشه
و فقط يه دوربين و يه فرستنده داشته باشه
تا بتونه اطلاعات رو بفرسته و فناوري
ميتونه تو اين کار به ما کمک کنه
آره. فرض مي‌کنم اگه يکي از اين چيزها رو داشتيم
تا به پروکسيما قنطورس بريم، ‌ميتونيم اونارو به ستاره‌هاي ديگه هم بفرستيم
ميتونيم اونارو به اطراف سامانه‌ي خورشيدي خودمون هم بفرستيم
البته با اين مقدار پول هم مشکل دارم
از ديدگاه علمي فکر ميکنم احتمالا
جاهايي ديگه‌اي هست که ميشه اين پول رو اونجا خرج کرد
ولي ارزش معنوي کار خيلي زياده
با دونستن اينکه در آنجا سياره‌اي هست
خيلي غم‌انگيزه اگر براي رفتن به اونجا تلاش نکنيم. نه؟
همينطوره. اين ستاره،‌ همسايه‌ي بغلي ماست
و چيزي داره که به نظر خيلي زمين‌ماننده
ما بايد به اونجا بريم و اين به نظر راه خوبي براي انجام اين کار است
آره. فقط اينکه بدونيم اين کاوشگر تو راهشه خودش خيلي هيجان انگيزه
خب اين تمام وقتي بود که اين ماه داشتيم
ولي يه سر هم به راهنمايي‌هاي ستاره‌اي که توي سايته بزنيد
ماه بعد با آخرين به روز رساني‌ها درباره‌ي ماموريت روزتا برمي‌گرديم
که شامل آخرين تصاوير هيجان‌انگيز‌ي است که سرنوشت
فرودگر فيلايي که 2 سال پيش روي سطح
يک دنباله دار ناپديد شد را نشان مي دهد
ولي تا آن زمان برويد بيرون
و به آسمان خيره شويد. شب بخير
مترجم:AmirGhool Bigbangpage.com AwesomeDaruis@gmail.com