جهان پر از اجسام زيباست
از ستاره هاي درخشان تا خوشه هاي شگفت انگيز کهکشان ها
تا ابرهايي از گاز و غبار
و يک نيرو تمام اين چيز ها را به وجود آورده است
جاذبه
اين ماه،مي خواهيم ببينيم شگفتي چگونه شکل مي گيرد
و چگونه ساختار اعجاب انگيزي که ما مي بينيم به وجود آمده
به آسمان در شب خوش آمديد
MUSIC: "Pelleas and Melisande: At the Castle Gate" by Sibelius
فصل بهار بالاخره اينجاست و شب ها کمي گرم ترند، حداقل در تئوري
و ما از درخشش نورهاي شهر فرار کرده و آمده ايم تا به
اين گروه پرسروصداي منجمان تازه کار بپيونديم
(Brecon beacons)در اردوگاه ستاره شناسي برکون بيکنز
ستاره شناسان مشتاق از صدها مايل دورتر آمده اند
و در حال آماده کردن اردوگاه هستند
و در آرزوهاي استفاده از تاريکي در حال ظهور هستند
براي ديدن عمق آسمان شب
قطعا به خاطر بودن در انگلستان، هوا به نفع ما نيست
و کمي ابري است ولي ما آرزو مي کنيم
کمي شکاف در ابرها باشد
هوا هر گونه که باشد
ما از زمان براي کاوش راه هاي شگفت آوري استفاده مي کنيم
که در آن ها گرانش اجسام را در آسمان شب شکل مي دهد
در ادامه،من کشف مي کنم
که چگونه جاذبه ستاره ها وسيارات را گرد مي کند
و چرا با وجود قدرت اين نيرو
آنها به آن گردي که به نظر مي رسند نيستند
کريس نورث و جان کالشا اينجا هستند
و قرار است مارا به يک سفر بين کهکشاني ببرند
تا به ما نشان دهند که جاذبه چگونه همه ي کهکشانها را شکل مي دهد
و ما همين الان جاذبه را در عمل مي بينيم
که نمايشي خارق العاده در حلقه هاي زحل به وجود مي اورد
اين اولين بار است
که ما تابحال چيزي شبيه به اين رامشاهده کرده ايم
به علاوه، پيت لاورنس و چندي از اعضاي اردوگاه
حقه هاي ساده اي براي به دام انداختن دنباله هاي ستارگان نشان خواهند داد
واي، اين فوق العادس
هنگامي که تاريکي فرا مي رسد
ما هنوز منتظر اينيم که ابرها کاملا متوقف شوند
ولي بعضي از ستارگان پرنور وسياره ها مانند مريخ در حال درخشيدنند
پس هنگامي که ما در حال صبر کردن و اميدواري هستيم، اين پاول ايبل
با يک راهنما است که به ما نشان مي دهد
اگر ما تاريکي را کاملا در آغوش بگيريم و اگر آسمان پاک تر باشد چه چيزي را مي توانيم ببينيم
ما اينجا در زمين و در يک محل تاريک دوست داشتني هستيم
و چشم انداز آسمان شب از يک مکاني مثل اينجا
با ديدن آن از مرکز شهر کاملا متفاوت است
و دليل اصلي آن اينست که در اينجا ما آلودگي نوري بسيار کمي داريم
و يک دليل قابل توجه ديگر اينست که چشمان ما
در مکان هايي مانند اينجا بسيار با تاريکي تطبيق پيدا مي کنند
و دليل اينکه ما با تاريکي انطباق پيدا مي کنيم
اينست که چشمان ما ماده اي به نام رودوپسين توليد مي کند
که به ما اين اجازه را مي دهد که در تاريکي هم ببينيم
متاسفانه اين ماده شيميايي
به طور کامل با نور سفيد نابود مي شود
شما مي توانيد تمام اينرا خودتان تجربه کنيد
وقتي وارد تاريکي مي شويد اولين چيزي که متوجه آن مي شويد
اجسام تابناک مانند ماه يا سيارات هستند
ما هم اکنون مريخ و مشتري را اطرافمان داريم
کمي ديرتر، شما متوجه ستاره هاي درخشان خواهيد شد
مانند ارکتروس که آن بالا مي درخشد
بعد از10 يا15 دقيقه
شما متوجه ستاره هاي کم نور ترکه صور فلکي را به وجود آورده اند مي شويد
مانند اين ستاره هاي کم نور که قسمتي از دب اکبر را به وجود اورده اند
بعد از 25 تا 30 دقيقه
شما کاملا با تاريکي مطابقت پيدا مي کنيد
و آسمان تاريکي مثل اين ،
کاملا با ستارگان فروزان شده است
ولي احتمالا
تاثير گذار ترين چيزي که مي بينيد قسمتي از کهکشان راه شيري است که از وسط صورت هاي فلکي پايين مي رود
شما مي توانيد دقيقا از همين پروسه براي گرفتن بهترين عملکرد
از تلسکوپتان باشيد زيرا هرچه بيشتر نگاه کنيد بهتر مي توانيد ببينيد
اگر ما براي مثال زحل را ببينيم
ابدا از اين ديد شگفت انگيز نيست
ما يک سياره که با يک حلقه احاطه شده است را مي بينيم
ولي بعد از 5 دقيقه
جزئيات زحل شروع به نمايان شدن مي کنند
ما نوار هاي ظريف، تصاوير رنگي و منطقه هاي روشنتر را ديديم
و خودحلقه ها نيز بشتر سه بعدي به نظر مي رسند
درسي که ازين قضيه مي گيريم اينست که که براي ديدن بهترين منظره ها
با تلکسکوپتان، هرچه مي توانيد بيشتر وقت صرف کنيد
به طور نا اميدکننده اي ما هنوز
هيچ سوراخ مناسبي در ابرها نداريم
پس بذاريد يک نگاهي به نيروي با عظمت و سازنده ي جاذبه بکنيم
در آسمان شب شما به هرچه نگاه مي کنيد، چه ستاره باشد چه سياره
شما داريد به جسمي نگاه مي کنيد که اساسا کره است
کره معمول ترين شيئ در جهان است
ولي وقتي به کيهان مي رسيم، کره هميشه آنچه که به نظر مي رسد نيست
شکل هاي بي نقص به ندرت در فضا پيدا مي شوند
براي فهميدن اينکه جاذبه چگونه به اجسام شکل کروي مي دهد
و چرا آنها معمولا بي نقص نيستند، شما اول بايد با
با اين شروع کنيد که چگونه اجسامي مانند ستاره ها و سياره ها از غبار ستاره اي به وجود مي ايند
اين جاذبه است که به اجسام براي اولين بار شکل مي دهد
ولي جاذبه همچنين کليد شکل کروي آنها نيز هست
بياييد تصور کنيم که اين قندها تکه هاي سنگ هايي هستند
در منظومه شمسي قديمي
که در حدود4.6 ميليار سال پيش به دور خورشيد جوان مي چرخند
جاذبه آن ها را به سمت هم مي کشد
ولي جاذبه هيچ جهت مشخصي ندارد
پس در نتيجه آنها از اينجا، اينجا و اينجا مي آيند
از همه جا
و شکلي که شما ساختيد
تنها شکلي است که از همه ي جهات يک شکل به نظر مي رسد
کره
جاذبه سياره آبي رنگي را ساخته است که ما به آن خانه مي گوييم
با وجود اينکه بي نقص به نظر مي رسد ولي کاملا گرد نيست
فرض کنيد که من از استوا شروع کنم
و دور زمين راه بروم
در زماني که من به نقطه ي شروع مي رسم
من 40000 کيلومتر راه رفته ام
ولي اگر اين دفعه من اينکار از يک قطب به ديگر انجام بدهم
زماني که من به نقطه ي شروع مي رسم
حدود 130 کيلومتر کمتر راه رفته ام
برا اينکه زمين کاملا کروي نيست
و درواقع کمي در وسط پهن تر است
و اين فقط درباره ي زمين صدق نمي کند
بلکه بيشتر سياره ها در منظومه ي شمسي
کمي در وسطشان پهن ترند
دليل اينکه سياره ها در وسطشان چاق ترند
به خاطر جهت گردش آنها در مدارشان است
اين پديده ايست که همينجا در زمين هم مي توانيم تجربه کنيم
چرخاندن چيزي باعث مي شود به طرف بيرون کشيده شود
دور از مرکز
اين زنجير ها تنها چيزي هستند که من را نگه مي دارند
و اين صندلي ها از سقوط کردنم
اين چيزي است که براي يک سياره در حال گردش اتفاق مي افتد
جاذبه مانند زنجير ها عمل مي کند ، همه چيزي را داخل نگه مي دارد
ولي سرعت چرخش همه چيز را به طرف بيرون هل مي دهد
مانند صندلي ها
به همين خاطر يک سياره که در مدارش مي چرخد وسطش عريض تر مي شود
و البته هرچه قدر سريع تر حرکت کنيم کنيم اثر آن بيشتر است
در منظومه ي شمسي مشتري سريع تر از همه ي سياره ها به دور خودش مي چرخد
و فقط 10 ساعت طول مي کشد تا يک دور به دور خودش بچرخد
و به همين دليل است که برامدگي به اين عظيمي دارد
محيط آن 29000کيلومتر بيشتر است
وقتي به جاي دور قطبهايش مدار دور آن را اندازه بگيريد
زهره آرام تر از همه ي سياره ها به دور خودش مي چرخد به طوريکه يک روز در آن برابر 243 روز در زمين است
و به همين دليل، زهره هيچ برامدگي ندارد
و به شکل يک کره ي کامل خيلي نزديک است
در حالت کلي هرچه سرعت گردش بيشتر باشد در وسط عرض بيشتري خواهيم داشت
ولي يک استثنا بزرگ در اين قانون است
که ما هنوز به درستي متوجه نشده ايم
خورشيد ما بسيار بزرگ است و نزديک 7000کيلومتر بر ساعت مي چرخد
که به طرز باور نکردني سريع است
پس شما انتظار داريد که وسط آن بسيار عريض باشد ولي نيست
خورشيد تقريبا يک کره ي بي تقص است
اين کشف حيرت آور در سال2012 و در نتيجه ي
يکي ازدقيق ترين اندازه گيري هايي که از خورشيد شده بود به دست آمد
دکتر کريس يک متخصص منظومه شمسي و يک دانشمند فضا است
او در تلاش براي درک کردن
درک کردن اين معماي حيرت آور نجومي بوده است
خب ، براي چه بدست آوردن اين اندازه گيري اينقدر زمان برد؟
اين بسيار اندازه گيري سختي است. وقتي به فضا مي رويد
شما مي توانيد خورشيد و جو آن را ببينيد
و اين راحت نيست
در سطح خورشيد هميشه انفجارهاي مواد هست
فضاپيماي جديدي که اين اندازه گيري را انجام داد
رصدخانه ي حرکتي خورشيدي نام داشت
اين يک تلسکوپ خورشيدي است که دور زمين مي چرخد
بنا براين 15000 تصوير در روز ارسال مي کند
اين عکس ها ده برابر عکس هاي اچ دي کيفيت دارند
ما قادر بوده ايم بفهميم که خورشيد
بسيار بسيار بيشتر از ان چيزي که حق دارد گرد است
شما فکر مي کنيد دليل آن چيست؟
در واقع نيرو ي ديگري وجود دارد که
جلوي عريض شدن آنرادر وسط مي گيرد
نظريه هاي ما ميگويند که قطب ها
کمي داغ ترند و کمي به سمت بيرون توسعه پيدا مي کنند
وهمين تفاوت را به وجود مي آورد
اين بعيد به نظر مي رسد که فقط اختلاف دما
آنرا کروي کرده. در واقع ما هيچ مدرکي نداريم که نشان دهد
در وقع ما هيچ مدرکي نداريم که نشان دهد دما متفاوت است اين مي تواند به دليل ميدان مغناطيسي باشد.
ما مي دانيم که خورشيد ميدان مغناطيسي قدرتمندي دارد
و اين ميدان در قطب هاي شمال و جنوب خورشيد
مي توانند نقطه ي تمرکزاين ميدان هاي مغناطيسي باشند
که ماده را متوقف مي کند
مانند يک اهنرباي الکتريکي که ماشين را در يک زمين صاف نگه مي دارد
آيا نيرويي هست که جلوي ماده را از پهن شدن بگيرد؟
و دوباره، به نظر نمي رسد که شواهد کافي وجود داشته باشد
که نشان دهد چنين نيروي قدرتمندي واقعا وجود دارد
پس شايد چيزي درون خورشيد وجود دارد
شايد قطعه هايي درون خورشيد وجود دارند
که به تندي که ما فکر مي کرديم نمي چرخند
يا شايد تنش هايي بين
لايه هاي مختلف تشکيل دهنده ي جرم خورشيد
در اهي متفاوت از آنچه ما فکرمي کنيم وجود دارد
در برنامه ي قبلي
ما صداهاي که از درون خورشيد سفر مي کند گوش کرديم
آيا ما چيزي شبيه به آن براي حل اين معما نياز داريم؟ بله
اين يک تکنيک زيرکانه است که هليوسيمولوژي نام دارد
و نگاه کردن به درون خورشيد با استفاده از
از موج هايي که از شوک هاي انفجارهاي جو خورشيد ايجاد مي شوند است
و درست مانند استفاده از زمين لرزه ها در زمين براي مطالعه ي
درون زمين است. شما مي توانيد همين کار را در خورشيد هم انجام دهيد
با مطالعه ي اينکه چه قدر طول مي کشد تا امواج لرزه اي انتشار يابند
و اين چيزي درباره ي درون خورشيد به شما خواهد گفت
ما تکنيک را چندباري استفاده کرده ايم و قطعا
جواب در مکاني در همان جاست ولي ما قبلا اين را نمي دانستيم و جستجو نمي کرديم
ولي ما اکنون مي دانيم که بايد جستجو کنيم. بسيار متشکرم کريس
بنابراين ما بايد منتظر دوباره حل کردن اين معماي خاص باشيم
با اينکه جاذبه استاد شکل دادن به سياره ها
و ستاره هاست،ولي عوامل ديگري هم در اينکار دخيل هستند
که هنوز برخي از آنها را به درستي متوجه نشده ايم
ولي چيزي که مرا شگفت زده مي کند اينست که چيزي به سادگي
شکل يک جسم مي تواند حقايق زيادي را درباره آن فاش کند
برگرديم به اردوگاه نجوم
ما تازه مي توانيم بعضي ستاره ها را در سوراخ هاي عجيبي درون ابرها ببينيم
اگر هوا کمي تميز تر بود ما مي توانستيم تلسکوپ هايمان را روي
بعضي از اجسامي که با روش هاي مختلف توسط جاذبه به وجود آمده اند نشانه برويم
دو جسم خيلي خاص
براي رصد کردن در اين ماه هستند
سياره کوتوله سرس و سيارک وستا
اين دو دو قهرمان ستايش نشده منظومه شمسي ما هستند که بين مريخ و مشتري قرار دارند
ولي چيزي که آنها را شگفت انگيز مي کند اندازه نسبي آنهاست
که به اين معناست که در يک طرف مرزي مهم قرار گرفته اند
نزديک 1000 کيلومتر آن طرف تر ، سرس آنقدري جرم براي جاذبه دارد
که به صورت يک کره ي هموار دربيايد
که آنرا به يک سياره کوتوله معروف کرده است
ولي اين درمورد وستا صدق نمي کند
زيرا او کوچکتر است و جاذبه ي آن بسيار براي کروي شدن ضعيف است
براي همين يک شکل بي قاعده به خود گرفته است
وستا در خور يک رده ي پايين تر است، يک سيارک
براي تبديل شدن به يک سياره ي کامل مانند زمين يا مشتري
شکل آن بايد کروي باشد که وستا مردود مي شود
و همچنين نياز دارد تا مدار خود را
از هرگونه جسم ديگري پاک کند که سرس هم مي خواهد همين کار را بکند
مدار وستا و سرس
داخل کمربند سيارک ها واقع شده است
ولي خود سياره ها به اندازه کافي بزرگ نيستند
تا با ميدان مغناطيسيشان
سيارک هاي اطرافشان را نابود کنند و براي همين همين هم
آنها سياره کامل نيستند ولي هنوز آنقدر بزرگ هستند که بتوان آنها را ديد
در ادامه،راهنماي پيت به ما چيز هاي درخشاني را که بايد
در آسمان شب اين ماه ببينيم، نشان مي دهد،
ما نمي توانيم در دقيقه چيز زيادي ببينيم ولي اين پيت با چند راهنمايي
براي گرفتن عکس هاي مهيج وقتي ابرها کنار رفتند
اين واقعا کار آسونيه که
با استفاده از هيچ چيزي به جز يک دوربين و يک سه پايه
عکس هاي شگفت اور از آسمان شب بگيري
اين ماه قراره من دو تکنيک به شما ياد بدم
که مي تونه براي گرفتن عکس هاي زيبا بسيار مفيد باشه
اول از همه،يک عکس وايد از آسمان بگيريد
اين عکس يک تصوير پانوراما از ستاره ها را ثبت مي کند
بهترين نوع دوربين براي استفاده کردن دوربين ديجيتال است SLR
شما بايد يک لنز استفاده کنيدwide-angle
با فاصله کانوني50 ميلي متر يا کمتر
دوربين هم بايد در حالت دستي قرار بگيرد
و شما بايد لنز را با دقت هر چه بيشتر فوکوس کنيد
شما همچنين بايد از يک سه پايه براي ثابت نگه داشتن دوربين استفاده کنيد
در غير اينصورت ستاره ها نامشخص به نظر مي رسند
براي گرفتن بهترين نتيجه داشتن يک دريچه ي ديافراگم مي تواند بسيار کارامد باشد
يا باز کردن لنز ها به پهناي هرچه بيشتر
زيرا اينکار شما را قادر مي کند تا تمام نور ضعيفي را که از ستاره ها به ما مي رسد را جمع آوري کنيد
پس کم ترين نور پس زمينه اي را که مي توانيد در دوربين انتخاب کنيد
شما به يک بين 400تا 1600 نياز داريد ISO
و تجربه اي با زمان نمايش 30 ثانيه
متاسفانه ابر ها مارا از عکس برداري امشب باز داشته اند
شما بايد در انتها تصويري شبيه به اين داشته باشيد
وقتي شما شروع به گرفتن عکس هاي طولاني تري از آسمان مي شويد
اگر شما به هر ستاره جداگانه بادقت نگاه کنيد،
متوجه خواهيد شد که آنها ديگر فقط نقطه هايي از نور نيستند
آنها شروع به امتداد يافتن مي کنند و به خط هاي کوچک تبديل مي شوند
ما مي توانيم خلاقانه از اين اثر براي گرفتن عکس هاي دنباله ي ستاره ها استفاده کنيم
و اين نوع دوم عکاسي نجومي است
دنباله ي ستارگان يک عکاسي طولاني مدت است که
در آن حرکت اشکار ستارگان را وقتي زمين مي چرخد ثبت مي کنند
حيله ي آن اينست که که درست برعکس شيوه ي عکس عريض عمل کنيم
براي گرفتن آن خط هاي دوست داشتني و درخشان نوري
شما به عکس برداري طولاني مدت نياز داريد
پانزده دقيقه کافيست ولي شما مي توانيد به راحتي تا سي دقيقه هم عکس برداري کنيد
اگر شما از نظر پاکي آسمان مشکلي نداريد
جالب توجه اينست که بعضي از اعضاي کمپ براي گرفتن اين عکس برنامه ريزي کرده بودند
و شب گذشته در يک مهلت زود گذر اين عکس ها را گرفته اند
اين فوق العادس
پس تو اون ليزر هاي سبز دوست داشتني رو اونجا گذاشتي
و به اون ميدان ستاره ها اون پشت نگاه کن
اين فقط يه شکاف توي ابرها بود
و همه هيجان زده شده بودند
من فقط مي خواستم شور و هيجان منجمان را به تصوير بکشم
و همين طور ستاره ها را. اين تلفيقي از هر دو شد
کسي چراغ قرمز روشن کرد؟ من يجورايي همه را اذيت کردم
نور فلش من بود
من گفتم: من اين رو توي چند ثانيه انجامش ميدم
کمي نقاشي نور قرمز
تو همه رو رنگ کردي بله با نور قرمز
ولي اين بسيار تاثير گذاره و هارموني قشنگي با
با سبز ليزر ها ايجاد کرده بله بسيار تاثير گذاره
اين خيلي خوب از آب در امده. تو اون پايين کاسيوپديا را گرفتي.
اين عاليه، توکمي از افق رو هم گرفتي
که به نظرم به اون اضافه ميشه
وگرنه يه جوري خودش را گم مي کرد پس خيلي خوبه که اينجا يک درخت هم داشته باشيم
يا در اينجا ون اردوگاه يا چندتا چادر در راه
نتيجه عالي. ازت ممنونم
وقتي شما داريد عکس هاي طولاني مدت مي گيريد، چرا از اون زمان
براي کند و کاو در اسمان شب براي جزئيات بيشتر نپردازيم
پس در اينجا، هايلايت هاي اين ماه من را مي بينيم
کهکشان ها در ماه مي فراوانند
پايين مريخ در همين لحظه يک شکل مشخص ستاره اي ديده مي شود
که به بادبان مشهور است
که بخشي از صورت فلکي کلاغ است
دو ستاره ي مشخص شده در صورت فلکي کلاغ بخشي از کهکشان معرف سامبررو هستند
يک تلسکوپ کوچک، شکل آنها را به خوبي نمايان مي کند
سنبله تقريبا نيمه شب در آسمان قرار دارد
نزديک به ستاره ي مشخص شده در دسته ي سنبله
شما کهکشان شگفت آور و چرخنده را پيدا خواهيد کردM51
که با تلسکوپ هاي دوچشمي به خوبي قابل مشاهده است
شما براي ديدن شکل حلزوني و کامل آن به يک تلسکوپ نياز خواهيد داشت
صبح زود در 24 ماه مي،يک بارش کوتاه اما شديد شهابي
ممکن است از طرف صورت فلکي زرافه ظاهر شود
اگر اين بارش برسد،ممکن است به خاطر گذشتن زمين از
( 209P/LINEAR) باقي مانده هاي ستاره ي دنباله دار باشد
در آخر، در دهم ماه مي زحل مقابله راشروع مي کند
که آنرا در آسمان شب نوراني ميکند
نزديک ساعت يک بامداد در جنوب مي توانيد دنبال آن بگرديد
از ميان يک يک تلسکوپ در مقابله
حلقه ها مي توانند به صورت کاملا درخشان ديده شوند
با ابرهاي خفقان آور در آسمان شب،
ما به داخل آمديم تا نگاهي به اخبار نجومي اين ماه بکنيم
ما بايد با مرگ کاوشگر جو و محيط غبار ماه آغاز کنيم
فضاناو ناسا که با ماه برخورد کرد
ماموريتش بررسي جو ماه
يا حداقل بررسي گرد وغباري بود که سطح ماه برمي خواست بود
او اين عکس هاي حيرت آور را درست قبل از مرگش ارسال کرده
شما خط افق ماه را آنجا مي بينيد
وقتي ما روي آن کليک مي کنيم، چيزي که شما مي بينيد يک طلوع با شکوه در ماه است
اين چيزي است که ما از زمان آپولو 17 تا به حال نديده ايم
اين خارق العاده است. اين واقعا زيباست. اگر چند دقيقه به عقب برگرديد
چيزي که شما مي توانيد اينجا ببينيد
بر افروخته شدن گرد وغبار در منظومه شمسي است
چيزي که ما به آن فجر کاذب مي گوييم
ولي ديدن آن از سطح ماه چيز بسيار زيبايست
اين درخشان شدن توسط خورشيد است وبسيار خيال انگيز است
داستان بعدي ما برگرفته از ماموريت کپلر است
کسي که ماموريتش در زندگي بيرون رفتن و پيدا کردن سيارات فراخورشيدي بوده است
و او تاکنون کارهاي خارق العاده اي انجام داده است
ولي صدالبته قصد دارد تا سياره اي مانند زمين پيدا کند
و فقد دنبال آن ميگردد که اين ماموريت را به پايان برساند
و اين اثري از يک هنرمند است که يک سياره ي فرا خورشيدي به نام را به تصوير کشيده است Kepler-186f
که به دور يک کوتوله ي قرمز که کمي از خورشيد ما سردتر است مي چرخد
ما آنرا در حاشيه ي دامنه ي زندگي پيدا کرده ايم
پس اين يک سياره ي زمين مانند است که شايد در آن حيات باشد
اين سياره کمي بزرگتر از زمين است
ولي اين دقيقا چيزي است که ما دنبالش مي گشتيم
اکنون ما يک اکتشاف تازه در همسايگي خودمان انجام داده ايم
اين يک تصوير هنري
از ستاره اي است که تنها 7 سال نوري با ما فاصله دارد
که آنرا چهارمين ستاره ي نزديک به مي کند
ما آنرا در ماه قبلي کشف کرديم
ما به تازگي فهميده ايم آن نسبتا سرد است
در واقع خيلي سرد، به طوريکه
دمايي را که شما در قطب شمال انتظار داريد دارد
منفي سيزده درجه سانتيگراد
براي من اين دور از عقل است ستاره ها نبايد سرد باشند
شما مي توانيد به آن به عنوان يک سياره بسيار بزرگ نگاه کنيد
ولي اين ابر و هوا هم دارد
درست مثل سياره هاي عظيم
مفهوم ستاره و سياره چيست؟ ما کجا قرار داريم؟
اين داره خيلي جالب ميشه
ما هنوز تصميم نگرفته ايم پس بياييد بگوييم ما يک جسم جديد پيدا کرده ايم
و اين خيلي هيجان انگيزه
اکنون بياييد به موضوع جاذبه چگونه اجسام آسمان شب را شکل مي دهد برگرديم
کريس نورث و جان کالشاو دارند به اينکه
جاذبه چگونه در مقياس هاي بسيار بزرگ کار مي کند تا کهکشانهايي با اشکال متفوت بسازد، نگاه مي کنند
بيشتر اعضاي اردوگاه در راه تخت هايشان هستند
و ابر ها همچنان گرفته اند
کريس و جان در حال دسته بندي کردن بعضي از عکس هاي گلچين شده هستند
تا مارا اطراف يک نقطه ي فوق العاده در آسمان شب راهنمايي کنند
يک قسمت خاص که امشب دنبالش مي گشتيم
درست بالاي صورت فلکي دوشيزه است، جايي که شما اکثر اوقات
جزئيات زيادي را نمي توانيد ببينيد
ولي وقتي به محده اي با آسماني تاريک مثل برکون بيکنز بياييم
و محدوده ي انجام کار را در مکان مخصوصي مثل اينجا قرار دهيم
آن به طور خارق العاده اي زنده مي شود و شما مي توانيد دقيقا ببينيد
که چرا اين ناحيه قلمرو کهکشانها نام گرفته است
اگر صدها نباشد حداقل چند جين کهکشان در اين ناحيه براي رصد کردن هست
که ميتوان با يک تلسکوپ کوچک آنها را ديد
قطعا يک تلسکوپ بزرگتر تعداد بيشتري را نشان مي دهد
و چيزي به نام خوشه ي ويرگو
اين تصوير به ما نيم جين کهکشان نوراني را نشان مي دهد
و چند جين کهکشان هاي کم فروغ تر را با شکل ها و اندازه هاي متفاوت
شما مي توانيد کهکشان هاي بيضي شکل را ببينيد که مانند کره به نظر مي رسند
ما يک کلوز-آپ از يک کهکشان گرفتيم که شکلي گرد و کروي دارد
سازه هاي زيادي اينجا نيست
بلکه يک ستاره بسيار سنگين است
و آن ترکيبي از نور ميلياردها ستاره است که همه ي آنها در حال درخشيدن هستند
و وقتي درباره ي آن فکر مي کنيد کمي باعث تحقير است
پس اگر نگاهي به کهکشان بسيار آشنا و حلزوني بکنيد
اين سوال پيش مي آيد که چه نيرويي باعث مي شود تا يک کهکشان
به چنين شکلي دربيايد؟
اين يکي از کهکشانها در خوشه ي ويرگو است
است M100 اين
و شما مي توانيد به آساني شکل حلزون مانندش راببينيد
چيزي که اين به ما نمي گويد اينست که اين ساختمان چه قدر تخت است؟
اين راهي است که جاذبه منظومه ي شمسي ما را گسترش مي دهد
نزديک خورشيد، اين قرص تخت و آشنا
منظومه ي شمسي و کهکشانها هردو از
انبوه گازها و غبارهاي کره مانند به وجود آمده اند
آنها تحت تاثير جاذبه متلاشي مي شوند
اگر جهت مشخصي براي گردش آن گازها و غبارها باشد
آنها بعدا در يک صفحه مستقر مي شوند
و اين چيزي است که براي کهکشانهاي حلزوني مثل اين اتفاق مي افتد
گازها و غبارها در يک صفحه جمع مي شوند
و ستاره ها و الگوهايي که ما امروزه مي بينيم شکل مي گيرند
و در منظومه ي شمسي هم يه همين صورت گازها و غبارها
در يک صفحه جمع مي شوند و آن از غبار و گازي که سياره ها راشکل مي دهد اشباع مي شود
و دليل اينکه همه ي سياره ها هم تراز هستند است
ضرورتا همين پروسه براي هردو اتفاق مي افتد
و فقط به خاطر محور چرخش معمول
چه چيزي پشت شکل بيضي مانند کهکشان است؟
بسيار خب، اين يک مثال براي شکل بيضي مانند کهکشانهاست
چيزي که اتفاق افتاده اينست که کهکشان هاي بيضوي
توسط ادغام، ترکيب و برخورد
بين کهکشان ها طي ميلياردها سال به وجود آمده اند
و به خاطر اينکه اجسام زيادي با هم ديگر مخلوط شده اند
هيچ مسير مشخصي وجود ندارد
و شما ديگر اين صفحه ي تخت که ما مي بينيم را در کهکشان هاي حلزوني نداريد
به نظر شما اين شگفت آور نيست که
تصور کنيم در مرکز کهکشان ها ، جايي که ستاره ها در چگال ترين حالت خود هستند وبيشترين تراکم را دارند
در حال چرخيدن به دور يکي از آن ستاره ها روي يک سياره هستيم
شما فکر مي کنيد آسمان در آن صورت چه شکلي است؟
در اين صورت قطعا تعداد خيلي خيلي زيادي ستاره در آسمان هست
يکي از دلايلي که ما مي توانيم خوشه ي سنبله را ببينيم
و با تمام جزئيات بررسيش کنيم
اينست که ما داريم به کهکشان راه شيري خودمان نگاه مي کنيم
اگر ما در مرکز يک کهکشان بوديم
و در همه جاي ما ستاره بود ما ديگر قادر به
ستاره شناسي خارج کهکشاني نبوديم
ممکن بود ديگر هيچ مدرکي براي اينکه ما داخل يک خوشه
يا گروهي از کهکشان هاييم نباشد
پس ما واقعا در يک مکان بسيار خاص هستيم که توانايي اين را داريم
که به بيرون کهکشان خود نگاه کنيم و بقيه ي گيتي را ببينيم
جاذبه ما را روي زمين نگه داشته
اما اين دفعه ما مي توانيم آنرا نزديک به خانه ي خودمان در عمل ببينيم
االان يکي از زيباترين چيزها
براي ديدن در آسمان شب بايد زحل باشد
ششمين سياره ي منظومه ي شمسي که حدود نه برابر
دور تر از ما به دور خورشيد مي چرخد
و با ابزار نسبتا ساده اي
مي توان نماي بسيار زيبايي از حلقه هاي باشکوه آن را ديد
ما به تازگي چيزي را ديده ايم
تا به حال ديده نشده-يک قمر که در حال شکل گرفتن در ميان حلقه هاي زحل است
در ابتداي امروز
من درباره ي اين مشاهده با دکتر کاترينيا جکمن صحبت کردم
و در باره ي اينکه منظور آنها از منظومه ي شمسي کهن چيست ؟
فضا پيماي کاسيني ناسا
طي ده سال گذشته در حال چرخيدن به دور زحل بوده است
و در طي اين زمان عکي هاي اعجاب انگيزي ارسال کرده
عکس هايي از غول گازي،از قمر هاي آن
و از حلقه هاي با شکوهش
کاسيني برخي از تماشايي ترين عکس هاي
دهي اخير را ارسال کرده ولي يکي از آنها که مردم به خاطرش بسيار هيجان زده اند اين است.
ما داريم به چه چيزي نگاه مي کنيم؟
اينيک تصوير بسيار زيباست که دوربين هاي کاسيني
زماني گرفته اند که اين فضاپيما داشته به طرف پايين و بالاي حلقه نگاه مي کرده
اين عکس يکي از قسمت هاي درخشان
لبه ي بيروني حلقه ي استA
پس ما در واقع داريم به اين گلوله در اين گوشه نگاه مي کتنيم؟
اين يک گلوله ي بسيار خاص است
اين درواقع شکل يک قمر جديد است
مصالح آن خودشان جمع مي شوند و تحت نيروي گرانش آن
و در حلقه هاي زحل به هم تنيده مي شوند
يک قمر بسيار کوچک در مرکز آن
با قطري کمتر از 1 کيلومتر
اما وقتي دارد دور حلقه ها مي چرخد
مصالح موجود در حلقه ها را به طرف خودش مي کشد و آنهارا در خودش جمع مي کند
بسيار خب، اين چه قدر غير عادي است؟
اين فقط براي يک دفعه است
اين براي اولين بار است که ما چيزي شبيه به اين مي بينيم
اين اولين بار است که ما
ديده ايم که يک قمر تازه متولد شود
زحل همين الان 60 قمر دارد. آيا به توليد کردن قمر هاي جديد ادامه مي دهد؟
ما فکر نمي کنيم
و چيزي که باعث مي شود همچنين فرصتي به ندرت پيش بيايد اينست که همانطور که شما گفتيد
زحل بيش از 60 قمر دارد
و چند قمر يخي هم در مدارش دارد
مانند انسلادوس، و قبلا فکر مي کرديم کرديم که حلقه هاي زحل
بسيار بزرگتر از اين باشند که قمر هايي مثل انسلادوس
از اين حلقه ها به وجود آمده باشند
وقتي که آن قمر ها از انبوه موادي که درون اين حلقه هاست شکل گرفته اند
آنها مواد زيادي با خود دارند
و حلقه هايي که ما امروزه داريم کمي نسبت
به آنچه که قبلا بوده اند خالي هستند
اين عکس مال سال 2013 است، پس مال سال گذشته است بله؟ درست است
آيا ما مي دانيم که قمر جديد در چه حالي است؟
من يجورايي مي خواهم که موفق بشود بله من هم مي خواهم که موفق بشود
ولي ما مطمئن نيستم که براي قسمتي از آن چه اتفاقي قرار است بيفتد
قسمتي از آن شکسته و دو قطعه شده
قطعه ي اول در حال حرکت از ميان حلقه هاست به طوريکه
در هفته ي قبل اختلالات زيادي را ايجاد کرده بود
و مواد نزديک به خودش را در حلقه ها به خودش جذب مي کرد و يدک مي کشيد
قطعه ي دوم به جهت ديگري رفته بود
بنابراين جسم دوم از حلقه ها بيرون رفته بود
و بسيار کوچکتر از آني است که کاسيني بتواند آنرا ببيند
و ممکن است که بتوانيم آنرا در مدار ديگري بگيريم من اميدوارم
و البته اين به ما درباره ي حلقه ها مي گويد
اما اين همچنين به ما درباره ي فيزيک هم مي گويد
اگر ما به 5 ميليارد سال پيش برگرديم
يا حداقل به زماني که منظومه ي شمسي به اين شکل بوده
اين صفحه از مواد که در آن سياره ها در حال شکل گرفتن هستند
اين نسبتا شبيه به يک سيستمي از حلقه هاست بله، هست
پس اين صفحه اي است که از سحابي خورشيدي شکل گرفته است
و از اين صفحه شما شکل گيري سياره ها و سياره هاي اوليه را داشته ايد
و بعد از ان مهاجرت به طرف بيرون نقطه ي شکل گيري
و ديدن شکل گيري قمري مثل اين
و به دنبال آن مهاجرت آن به بيرون
پنجره ايست به سوي اينکه چه چيزي ممکن در زمان
شکل گيري منظومه ي شمسي اوليه اتفاق افتاده باشد؟
کاسيني براي مدت ده سال آنجه بوده است
و ما هنوز هم در حال دريافت کردن علوم شگت آوري از آن هستيم
ماموريت بعدي چيست؟
کاسيني سه سال ديگر هم بايد به آنجا برود
ماموريت آن در سپتامبر 2017 با يک سقوط ناگهاني به
داخل اتمسفر زحل پايان مي يابد
جايي که فضاپيما به طور اتوماتيک تبخير مي شود
اين براي اينست که ديگر از مسير خارجش کنيد بله اين بايد جايي به پايان برسد
و ما قطعا نمي خواهيم که به چيزي برخورد کند
قبل از اينکه تبخير بشود ما
بهترين استفاده را از زمان باقي مانده خوهيم کرد
فاز اخر ماموريت
فضاپيما را به سمت بالاي
اتمسفر زحل و لبه ي داخلي حلقه ي مي برد D
اين نقطه اي بي همتا براي ديدن است
اين نقطه بين زحل و حلقه هايش است
پس شما براي اولين بار از درون حلقه ها به بيرون نگاه مي کنيد
شما قرار است نه تنها روي سيستم حلقه هاي زحل
بلکه روي صفحات واينکه حلقه ها و قمر ها چگونه شکل مي گيرند هم نور افکني و مطالعه کنيد
و بفهميد که جاذبه چگونه در هر جاي جهان کههستکار مي کند درست است؟ بله
من واقعا مشتاقم که آن عکس ها را ببينم
و صحبت کردن شما را درباره ي نتايج به دست آمده بشنوم
از شما بسيار ممنونم
ماه گذشته ما يک رقابتي را آغاز کرديم که اين شانس را به يک ناظر بدهيم
که کنترل هايرايز را بهدست بگيرد (HIRISE)
قدرتمند ترين دوربين در مدار مريخ
و يک موقعيتي را براي عکي برداري آن انتخاب کند
ما اعلان مي کنيم که برنده جان گرين از دانشگاه کمبريج است
او نقطه اي در دره هيبز چاسما انتخاب کرد (Hebes chasma canyon)
او فکر مي کرد در اينجا يک نشانه ي سياه عجيب هست
ماهواره طي ماه هاي آتي عکس ها را ميگيرد
ما اين عکس ها را به محض اينکه به زمين برسند در وبسايتمان قرار مي دهيم
بسيار خب اين هم از اين برنامه
مهماني هاي ستاره اي زيادي در سراسر کشور درحال برگزاري است
پس وبسايت ما را ک کنيد تا بفهميد چه چيزي نزديک شماست
وقتي ماه بعد بازگشتيم درباره ي تاثيرات فوق العاده ي قدرت فشار صحبت خواهيم کرد
از شهاب اي آسماني در منظومه ي شمسي خودمان تا گيتي هاي دور
ضمنا به بيرون برويد و نگاهي به بالا بياندازيد شب خوش
ترجمه و زير نويس از #سروش آتشي#سايت علمي بيگ بنگ