اشتیاق روز افزون در سودای فراتر از زمین رفتن
در اولین تلاش‌هایمان برای رسیدن به فضا اشتباهات فاجعه باری مرتکب شدیم
و بعد موفقیت‌های بزرگ فرا رسید
(اینجا پایگاه ترنکولیتی (نقطه‌ای در ماه به معنای آرامش عقاب فرود آمد
آپولو به ثمر رسید
توانایی‌های فنی به یک قدمی رؤیای مهندسان رسید
قدمی کوچک برای یک انسان
ارسال و بازگرداندن انسان به ماه و فراتر از آن بیش از یک گام بلند می‌خواهد
باید از پیشتازانی که قبل از ما به فضا رفتند درس بیاموزیم
هدف واقعا جاه طلبانه‌ایه اما فکر می‌کنم می‌تونیم انجامش بدیم
در ناسا بازگرداندن فضانوردان به عمق فضا چیزی بیش از دور زدن آسمان است
.مسیر سخت ساخت و تولید اما آینده از همین حالا ساخته می‌شود
به نظر می‌رسد راکت جدید خوب باشد
و اگر بتوانیم به مریخ و سیارک‌ها و فراتر از آن برویم به خاطر پیشرفت‌هایی است که ده‌ها سال قبل‌تر بدست آمده
ما مخترعیم، کاوشگریم. و اگر شجاعت این کار را نداشته باشیم ماموریت کیوراسیتی ما را به زحمت خواهد انداخت
سفرهای فضایی ماه و فراتر از آن
:زیرنویس از iR.mD.sH
چهل سال بعد از آخرین قدم زنی در ماه، در سال 1972 انسان پایش را از مدار زمین آن طرف‌تر نگذاشت
در این مدت ترجیح دادیم با وسایلی همچون شاتل فضایی و ایستگاه بین‌المللی در مداری به دور زمین بچرخیم
تنها ربات‌هایمان بودند که می‌توانستند به فضایی دورتر از گرانش زمین بروند
تا به کاوش منظومۀ خورشیدی و فرود روی دیگر سیارات بپردازند
اما همه چیز در تغییر است. انسان‌ها به زودی خواهند توانست در جایی جز مدار زمین ماجراجویی کنند
و این جاه طلبی مشکلات خاص خود را هم خواهد داشت
و قتی کار ربات‌ها به دست انسان‌ها سپرده می‌شود اکتشاف فضا هم کاملا تغییر می‌کند
برای اینکه جان انسان‌ها در میان است
ربات و انسان را نباید به یک چشم نگریست
راستش، کیوراسیتی ماشینی انتحاری است و .قرار نیست به زمین برگردد. خیلی خوب
ولی با فضانوردان هیچ‌وقت این کار را نمی‌کنیم
این داستان فضاپیمای جدید و باورنکردنی ناساست که قرار است ما را سوار کند
،آسیب پذیرترین محموله‌اش، که قرار است ما را خیلی دورتر برده آنقدر دور که قبلا هرگز نرفته‌ایم، و سالم برمان گرداند
پیشرفت فناوری‌های ناسا از پس ماموریت‌های بزرگ سرنشین‌دارش در گذشته
حالا به ما این اعتماد به نفس را داده که به رسیدن به این اهداف بزرگ قرن بیست و یکمی بیاندیشیم
قوی‌ترین راکت سرنشین‌دار ساخته شده تاکنون که قرار است ما را به ماه بازگرداند و بعد به سفری فراتر از آن ببرد
ماشینی به شکل کپسول سرنشین‌دار که قرار است فضانوردان را سال‌ها زنده نگه داشته و به کاوش منظومه بپردازد
و یک بخش فرودگر قوی که فضانوردان را در طول یک سفر در سیارات و سیارک‌ها سوار و پیاده می‌کند
می‌دانیم انجام‌اش چگونه است ولی رؤیای واقعا جاه‌طلبانه‌ایه. با این حال فکر می‌کنم می‌تونیم انجامش بدیم
ناسا دیگر با مشکلات بیگانه نیست
.برگردیم به دهه‌ی 1960 آن زمان فضا صحنه‌ی مبارزه‌ی شوروی و آمریکا در جنگ سرد بود
روسیه با پرواز فضایی یوری گاگارین به عنوان اولین سفر فضایی انسان در سال 1961 پیشتاز شد
پاسخ آمریکا، پروژه‌ی آپولو بود
پروژه‌ی آپولو به ماه نشست و نشان داد که فناوری، مهندسی و دانش آمریکا، بالاتر از شوروی است
تا آن موقع هیچ‌کس مدار پایینی زمین را ترک نکرده بود مداری در ارتفاع 1200 مایلی (1940کیلومتری) از سطح زمین
ناسا باید تدبیری می‌اندیشید تا حدود 80 هزار پوند انسان، غذا و ماشین را
نزدیک به 250 هزار مایل (450 هزار کیلومتر) طولانی‌تر بفرستد و بعد باز به زمین بازشان گرداند
ما به راکت بزرگی احتیاج داشتیم اما تا آن زمان بیش‌تر راکت‌ها آی.سی.بی.ام (قاره‌پیما)، اتلس و تایتان بودند
اما برای رفتن به ماه، به راکتی خیلی بزرگ‌تر و پیشران بیش‌تری نیاز دارید که بعدا در ساترن 5 عملی شد
به وسیله‌ی این دستگاه، سفر به ماه عملی خواهد شد ساترن 5 از مجسمه‌ی آزادی بزرگ‌تر است
هر راکتی در واقع یک مخزن سوخت آیرودینامیک است هرچه راکت بزرگ‌تر، سوخت، پیشران و حرکت بیش‌تر
و ساترن 5 بزرگ‌ترین راکتی بود که تا به حال ساخته شده پر از پیچیدگی‌های فناوری
مرحله‌ی اول پیشران نهایی 7.5 میلیون پوند تولید می‌کند
یک موتور جدید قدرتمند برای تولید این پیشران عظیم طراحی شد: اف‌یک
موتور اف‌یک در زیر مرحله‌ی اول ساترن 5 نیرویی بیش‌تر از هر موشک قبل و بعد از خود تولید می‌کرد
،اما یک مشکل بود. هر یک از این 5 موتور اف‌یک برای تولید این نیرو به محفظه‌ی احتراق بزرگی احتیاج داشتند
و هرچه محفظه‌ی احتراق بزرگ باشد، مشکل پایداری احتراق هم بیش‌تر می‌شود که به راحتی می‌تواند تراسترهای راکت را متلاشی کند
هیچ یک از فضانوردان از انفجار جان سالم به در نمی‌بردند
شوروی‌ها هم با موشک ان‌یک خود برای فتح ماه همین مشکل را داشتند و راه حلی متفاوت را در پیش گرفتند
آن‌ها در عوض از 30 موتور خیلی کوچک‌تر راکت استفاده کردند که مثل خودشان واحد و متحد کار می‌کردند
و سرانجام این یکی از دلایل شکست راکت ان‌یک و نرسیدن آن‌ها به ماه شد
برخلاف شوروی ناسا توانست این مشکل را حل کند البته بعد از سال‌ها آزمایش
راه حل در تغییر زاویه‌ی مخلوط سوخت در محفظه‌ی احتراق بود
در نهایت آن‌ها موتوری داشتند که می‌توانست ساترن 5 را از زمین بلند کند
بعد، آن‌ها به موتور دیگری نیاز داشتند برای بردن فضانوردان از آن‌جا به ماه
پاسخ، جی‌2 بود
موتور جی‌2 تنها موتور بزرگی است که تاکنون در فضا راه‌اندازی مجدد شده
جی‌2 بزرگ‌ترین موتوری است که طراحی شده بود تا در فضا خاموش شده و باز روشن شود
قبلا هم فضاپیماهای زیادی بودند که به مدار زمین رفته بودند تا بعد از آن شتاب گرفته و به ماه بروند
این همان پیشرفتی بود که ناسا نیاز داشت
اما شوروی داشت پابه‌پای آمریکا پیش می‌آمد. بنابراین در اقدامی خطرناک ساترن 5، تنها 2 بار بدون سرنشین تست شد
پیش از آنکه ناسا 3 نفر را برای نخستین سفر انسان به ماه سوار آن کند
آپولو8
وقتی کاری را برای اولین بار می‌کنید خطرناک است و خوب ما هرگز مدار زمین را ترک نکرده بودیم
ما هرگز سه روز را در فضا برای رسیدن به ماه نگذرانده بودیم ما هرگز راکتی را در عمق فضا روشن نکرده بودیم
ما هرگز به دور مداری غیر از مدار زمین نچرخیده بودیم انجام این کار در اولین بار ممکن نبود
فضانوردان‌ آپولو: فرانک بورمن، بیل اندرز و جیم لاول به خوبی از خطری که می‌کنند آگاهند
احتمال بازگشت‌مان فکر نمی‌کنم بیش از 50-50 بود
ابتدای صبح 21 دسامبر سال 1968
وقت آزمایش ساترن 5 و ناساست
تماشای پرتاب از درون کپسول با آنچه که تماشاگران می‌بینند کاملا متفاوت است
درون فضاپیما خیلی خیلی ساکت است و می توانید پنج شش ثانیه قبل از پرتاب
بشنوید که سوخت به موتورها تزریق شده و موتور روشن می‌شود
وقتی راکت می‌خواهد از زمین بلند شود، لرزش و زلزلۀ بزرگی رخ می‌دهد
نیروی ساترن 5 به راستی نفس‌گیر است
هفت میلیون پوند نیروی پیشران با سوزش 8 هزار پوند سوخت در ثانیه
توربین آن 2000 دور در دقیقه می‌چرخید
من این پرتاب را این طور تعریف می‌کنم که جیب‌های شلوارم را این طوری چسبیده بودم
و این کاری بود که امواج صدای راکت که از تونل بیرون می‌آمد با محیط انجام می‌داد
موتورهای کراسینیِ اف‌یکِ ساترن 5 تنها در دو دقیقه فضانوردان را 42 مایل (68 کیلومتر) بالا برد
وقتی بلند می‌شوید خیلی کند است بنابراین نیروی زیادی نیست که شما را به پشتی صندلی‌تان بچسباند
و بعد سریع‌تر و سریع‌تر می‌شود و شما بیشتر به صندلی خود فرو می‌روید
زمانی که مرحلۀ اول سوختش را سوزاند موتورهای ساترن 5 آن را با سرعت 7 برابر صوت به پیش می‌رانند
شما با شتاب 4 جی یا 4 برابر وزنتان در صندلی فرو می‌روید
و ناگهان موتور متوقف شده و در هوا رها می‌شود و مرحلۀ دوم با شلعه‌ای نورانی روشن می‌شود
مرحلۀ دوم با استفاده از موتورهای جِی-دو به مدت شش دقیقۀ دیگر فعال است
و بعد مرحلۀ سوم نیز باز با استفاده از موتورهای جِی-دو آپولو را به ارتفاع 180 مایلی (290کیلومتری) می‌برند
خدمه اینک در مدار زمین هستند
سپس حوالی 9 و 40 دقیقۀ صبح در پایگاه هیوستون خدمۀ آپولو دستور می‌گیرند که
موتورهای جِی-دو مرحلۀ سوم را دوباره روشن کرده و به سمت ماه پرتاب شوند
وقتی که فضانوردان برای اولین بار به دور ماه می‌چرخند شاید بزرگ ترین غافلگیری کل ماموریت آپولو را می‌بینند
اولین چیزی که ما سه نفر دیدیم واقعا تاثیرگذار بود و آن هلال زمین بود که از دور پیدا بود
می‌خواستیم از این منظره عکسی داشته باشیم و برای همین بیل یک دوربین رنگی آورده بود
اجازه‌ی بیل اندرز برای عکاسی، مشهورترین عکس قرن 21 را به وجود آورد
که خیلی سریع روی پوسترها و جلد کتاب‌ها به عنوان نمادی از سیارۀ کوچک و آسیب پذیرمان
که تنها در فضایی تهی و بی انتها معلق است چاپ شد
این عکس که از فاصلۀ دور از زمین به ثبت رسیده یکی از تصاویر پرمعنایی است که در تاریخ بشر گرفته شده
این نشانه‌ای است برای ما که این خانۀ ما است و اینکه در واقع در کشتی کوچکی زندگی می‌کنیم
یک کشتی فضایی کوچک و ما باید اقدامی بکنیم تا این کشتی کوچک را همیشه پر از انسان نگاه داریم
این عکس حرکتی محیط زیستی به راه انداخت که باید از زمین محافظت کرد
در حقیقت با گرفتن انگشت شست جلوی زمین می‌توان آن را پنهان کرد
و باید به این فکر کنیم که وقتی با یک انگشت شست می‌توان زمین را پنهان کرد
هر آنچه که در آن است و می‌شناسید. از انسان‌ها تا این همه مشکلات‌شان. همگی در پشت یک شست مخفی می‌شوند
پس همۀ این مشکلات، ناچیز به نظر می‌رسند
آپولو8، 10 بار به دور مدار ماه گشت. آن‌ها هر دو ساعت یک غروب و طلوع خورشید را شاهد بودند
حالا خطرناک‌ترین عملیات در این ماموریت فرا می‌رسد
تزریق به مدار انتقالی زمین
خدمه باید حدود 20 هزار پوند سوخت موجود در مجموعه‌ی موتور پیشران را آتش بزنند تا برای 203 ثانیه نیرو ایجاد کند
تا دوباره آپولو 8 را به مسیر منحنی به سوی زمین هدایت کنند
اگر هر مشکلی پیش بیاید، خدمه برای همیشه به دور ماه خواهند چرخید
کریس کرفت، مدیر با تجربه‌ی ماموریت اینک دارد 16 همکار دیگرش را نظاره می‌کند و می‌داند که آن‌ها روی لبۀ چه چاقویی هستند
من ندیده بودم که هیچ یک از آن‌ها در تمام آن ماموریت‌های فضایی اینقدر نگران و با مسئولیت باشند
مسأله این بود که وقتی پشت ماه پنهان شدند، خیلی دقیق و به موقع موتور راکت را روشن کردند
.و بعد به سمت زمین بازگشتند .این طولانی‌ترین 30 دقیقه‌ی عمرم بود
مدیریت ماموریت باید 30 دقیقه منتظر می‌ماند تا قطعی ارتباط برطرف شود تا بفهمند که راکت روشن شده است
موتور روشن شده بود و داشتیم از پنجره زمین را نگاه می‌کردیم و می‌دیدیم که به زمین نزدیک می‌شویم
.جیم لاول گفت این صحنه یک کلاس درس است .درست می‌گفت
آپولو8 همان‌طور که برنامه‌ریزی شده بود موتورش را به کار انداخت. فضاپیما برای بازگشت، سرعت گرفت
اما سه روز بعد، یک عملیات حیاتی دیگر هم پیش آمد
برای اولین بار، فضانوردان باید از فضای بی انتها پس از گذر از جو، دوباره به زمین برگردند
با سرعت 24 هزار مایل (38 هزارکیلومتر) بر ساعت. شش هزار مایل (10هزار کیلومتر) سریع‌تر از هر ماموریت بازوردی .که قبلا ثبت شده بود
خوب شما فکر می‌کنید که هر بازورودی شبیه هم است ولی اگر زاویه درست را انتخاب نکنید به اطراف سقوط خواهید کرد
یا هر اتفاق دیگری ممکن است برای فضاپیما اتفاق بیافتد .و شما این را نمی‌خواهید
اما اگر خیلی کم زاویه وارد شوید روی هوا جست و خیز می‌کنید و به فضا پرتاب می‌شوید و دیگر کسی شما را نخواهد دید
بنابراین آپولو 8 باید از یک مسیر خیلی خیلی باریک وارد جو می‌شد
یک لبۀ باریک با تنها چند درجه پهنا و همچنین باید از یک گرمای شدید هم به سلامت بیرون می‌آمدند
دمای سپر گرمایی از سطح خورشید بیشتر است
بنابراین عقلانی بود که در یک مسیر پرش کنند تا انرژی خود را کم کنند و بعد به زمین برگردند
قبل از اینکه چیزی احساس کنید، فضاپیما داغ می‌شود
بعد شراره‌هایی از سپر گرمایی می‌بینیم که هرچه پایین‌تر می‌آییم، بیش‌تر زبانه می‌کشد
اما سپرگرمایی بخش فرماندهی،به خوبی عمل کرد
و فضانوردان به سلامت در نزدیکی کریسمس آیلند در آب‌های اقیانوس آرام سقوط کردند
ماجراجویی معرکه با نتایجی معرکه در برنامۀ آپولو
این نتیجه‌ای قطعی و از لحاظ تکنیکی، کاری عالی بود
آپولو 8 از آغاز تا انجام یک پیروزی فنی بود
سدهای بزرگ برای سفرهای فضایی از سر راه بشر برداشته شد
نخستین راکت در فضای بیکران شلیک شد
برای اولین بار انسان را به مداری غیر از مدار زمین بردیم به عبارت دیگر برای اولین بار حقیقتا زمین را ترک کردیم
و بدون شجاعت فضانوردان آپولو و نیز موتورهای قوی ساترن 5 هیچ یک این‌ها ممکن نبود
می‌توان از موتورهای قوی ساترن 5 که انسان را سالم در ماه فرود آورد و سالم بازگرداند ممنون بود
در سال 1972 میلادی، یک راکت ساترن 5 برای آخرین بار چند فضانورد را به ماه برد
حالا بعد از 40 سال، ناسا قصد دارد انسان را دوباره به فضای بیکران بازگرداند
و این بار ماه فقط یکی از ایستگاه‌ها ست برای اهدافی بسیار بلندپروازانه و سفرهایی بسیار دورتر
اولین گام: سفری نزدیک ماه تا سال 2020 میلادی
و به دنبال آن، تلاشی برای رسیدن به یکی از 9 هزار سیارک نزدیک به زمین
می‌دانیم که خیلی چیزها هست که با آوردن چند نمونه خاک از سیارک‌ها می‌توانیم بیاموزیم
تیم‌هایی داریم که روی چگونگی انجام این کار مشغول هستند
سیارک‌هایی در نزدیکی زمین داریم که مناسب ساخت پایگاه‌های مقرر هستند که وسیله‌ای روی آن‌ها فرود بیاید یا حتی در آن‌ها حفاری صورت بگیرد
مرحله‌ی بعدی می‌تواند یک نقطۀ لاگرانژی باشد جایی شگفت انگیز. یک میلیون مایل دور از زمین
جایی که کشش گرانشی زمین، ماه و خورشید برابر می‌شود
مخصوصا جایی مناسب برای پارک کردن یک فضاپیما
وقتی که به یک نقطۀ لاگرانژی برسید با اندک نیرویی می‌توانید تقریبا به هر سو بروید
بنابراین اگر ایستگاهی در آنجا بسازید، یک نوع پایگاه فضایی مخصوص است که استفاده‌های خاصی هم خواهد داشت
و در نهایت تا دهۀ 2030 میلادی فضانوردان قادر خواهند بود سیارات دیگر را جستجو کنند
مریخ اولین سیاره در این فهرست خواهد بود. ماموریتی با این اندازه و بلندپروازی، سفر به ماه را آسان جلوه خواهد داد
ماه تنها چند روز از ما دورتر است ولی مریخ جایی خیلی دورتر و گزینه‌ای خیلی سخت‌تر است
و چالش رفتن به مریخ برای من یکی از سخت‌ترین مشکلاتی است که می‌توانیم در جستجوی فضایی تصور کنیم
باز هم دوباره ناسا باید راکتی با پیشران کافی بسازد که انسان و ابزارهای ضروری‌اش را به فضای بیکران بفرستد
ساترن 5 تنها یک هدف داشت ولی راکت جدید باید تنها در یک ماموریت به مقاصد متعددی سفر کند
و به مکانی دورتر و سرعتی بیشتر برسد
راه حل ناسا، سیستم پرتاب فضایی (اس.ال.اس) است
در حالت کلی 403 پا ارتفاع خواهد داشت، 40 پا بلندتر از ساترن 5
با ایجاد 2 میلیون پوند نیروی پیشران بیشتر و ظرفیت حمل صد و سی تن بار یا 75 (اشیووی؟) به فضا
آخر ظهر. می.سی.سی.پی پایگاه فضایی استن
ناسا می‌خواهد تستی حیاتی از سیستم موتور جِی-دو سابقش بگیرد. موتوری که بهترین گزینه برای روشن شدن در خارج از مدار زمین بود
آیا می‌تواند برای 500 ثانیه روشن بماند؟ زمانی که برای هر بار روشن ماندن در فضا نیاز است
این مدت دو برابر زمانی است که قبلا استفاده می‌شد و این خطر هست که ناگهان منفجر شود
این روزها موتور پشت سر هم تست می‌شود
قبل از اینکه آزمایش را شروع کنیم، تاسیسات کاملا حفاظت شده و درهای محوطه بسته خواهد شد
آزمایش امروز، 350 هزار دلار خرج بر می‌دارد. تنها برای 500 ثانیه
گران است ولی هزینۀ کمی است برای سالم نگاه داشتن فضانوردان در فضای بیکران
شمارش معکوش تا آغاز: یک، دو، سه، چهار، پنج ...شش، هفت، هشت، نه
انفجاری کنترل شده روشن می‌شود و جریان نوسانی داغی به همراه ابرهای بخار داغ تولید می‌کند
این موتور راکت، سوختی بسیار سرد با دمای تقریبا چند صد درجه زیر صفر دارد که در چند ثانیه به پایین موتور رفته، با دمای چند صد درجه می‌سوزد و ابرهای داغ از پشت خارج می‌شود
در زمان جریان یافتن این بخارها، موتور جِی-دو نیروی پیشرانی برابر با 290 هزار پوند تولید می‌کند
که برای این کار سوختی به حجم یک استخر مسابقات المپیک را در یک ثانیه می‌سوزاند
این لرزش‌های عظیم سیستم پیشران مستحکم، زمین را با قدرت 200 دسی‌بل به لرزه در می‌آورد
این موتور در اولین آزمایش به مدت 500 ثانیه کار می‌کند و هنوز آزمایش‌ها ادامه دارند
خوشبختانه، این آزمایش اثبات کرد که موتور جِی-دو به مدت کافی روشن می‌ماند و به اندازه کافی قدرتمند هست که فضانوردان را وارد دورۀ جدیدی از سفرهای فضایی کند
در حالیکه تمام مشخصه‌های پرلرزش و پرآشوب اس.ال.اس به سلامت تست می‌شوند به ساختمان مونتاژ فضاپیما در مرکز فضایی کندی در فلوریدا می‌رسیم
منطقه‌ای که کل ساترن 5 را ساخت. با ارتفاع 500 پا این بزرگ‌ترین مرکز مونتاژ یکپارچه‌‌ی فضاپیما در جهان است
در واقع آنقدر بزرگ است که ابرهای بارانی به زیر سقف آن می‌رسند
اینجا محل ساخت راکت موفق ساترن است و وقتی که اس.ال.اس آماده شد، سوار بر روی این کراولر، مسافتی سه و نیم مایلی را طی می‌کند تا به پرتابگاه 39-بی برسد
راکت اس.ال.اس شاید تا سال 2020 این مسیر را طی کند و بعد به سمت فضا پرتاب شود
مهندس پروژه گری لایلز فیلم مقدماتی ساخته که بی‌شک نمایانگر تاثیرگذارترین پرتاب در همۀ نسل‌های راکت‌ها ست
این فیلم تنها 25 ثانیۀ آغاز کار و حدود 6 ثانیه مانده به پرتاب را نشان می‌دهد
زمانیکه قدرت گرفته و بعد از 20 ثانیه تراسترهای سوخت جامد روشن خواهند شد
و حدودا بعد از 9 ثانیه برج را ترک خواهد کرد
مانور چرخشی جذابی، مانند پرتاب شاتل انجام می‌دهد با چرخشی حدود 90 درجه به دور خود در حین پرواز
که سر فضانوردان را به سمت زمین قرار می‌دهد چون آنها دوست دارند محو شدن زمین را در آسمان ببینند
و در مرحلۀ جداسازی، راکت به سرعت مداری خود می‌رسد
موتورهای جِی-دو کهنه کار شروع به کار می‌کنند و فضانوردان را در مداری به دور زمین قرار می‌دهد
و در همان مرحله کاری را انجام خواهد داد که ما آن را تزریق بین مداری می‌نامیم
تزریق به مدار انتقالی ماه. یا به عبارت دیگر: شلیک شدن به ماه
بازگشت به ماه کاری خاطره انگیز خواهد بود. به قلمروی جدید وارد خواهیم شد پلی میان ماه و فضا ایجاد خواهیم کرد
به یک سیارک دوردست یا حتی سیاره‌ای جدید
با کمک راکت‌های جدید می‌توان کارهای بهتری کرد
در بالای اس.ال.اس نسل جدیدی از فضانوردان خواهد بود که نسل جدیدی از کپسول‌های فضایی را می‌رانند
فناوری در حال تغییر است اما روش‌ها و قوانین جستجوی فضا تغییری نکرده‌اند
در موزۀ ملی تاریخ فضا، جرالد کار دوباره به دیدن بخش فرماندهی فضایی آپولو آمده
که او را سالم به ماه برد و آورد
بخش فرماندهی فضایی آپولو تجهیزی شگفت انگیز است خیلی خیلی سازگار، با سیستم هدایت پذیری فوق‌العاده
که خیلی راحت پرواز می‌کرد و خیلی راحت هم متصل می‌شد
طرح ریزی‌ها برای بخش فرماندهی آپولو در سال 1961 میلادی شروع شد
کپسول فضایی باید چند نقش حیاتی را بازی می‌کرد یک کابین خدمه، وسیله ای برای مدارگردی
و یک قایق نجات که از فضانوردان در بازگشت به زمین و سقوط در آب‌ها حفاظت کند
این کپسول در تمام ماموریت‌های به سمت ماه پرواز کرد و نیز در ماموریت‌های اسکای لب در مدار
و نیز در ماموریت مشترک آپولو-سایوز بین آمریکا و روسیه انجام ماموریت کرد و خیلی موفق بود
در 30 سال گذشته ناسا با استفاده از شاتل فضایی که مانند یک هواپیما هم هست، روی اکتشاف موفق فضا در مدار زمین تمرکز کرده بود
اما اینک دوباره برای رفتن به عمق فضا داریم آماده می‌شویم ناسا به وسیلۀ کپسولی مانند آپولو، به آینده برمی‌گردد
نام رسمی آن «وسیلۀ فضانوردی چند منظوره» است «با نام دوم «اوریون
این یک سفینۀ فضایی 500 میلیون دلاری 24 تنی است
با ظرفیت حمل چهار فضانورد به ماه و فراتر از آن
کپسول اوریون مانند آپولو است و من خوشحالم که می‌بینم فضاپیمای آپولو دوباره قوی‌تر از قبل جان گرفته
اول از همه یک سیستم فرار داریم، بعد همه جا می‌تواند فرود بیاید و نیز خیلی خیلی امنیت دارد
و درست مانند آپولو، اوریون هم سه مشخصۀ اصلی دارد
یک سیستم پرهیز از پرتاب برای امنیت بیشتر فضانوردان در فرایند پرتاب یا حتی روی پرتابگاه
یک بخش مخروطی شکل برای حمل فضانوردان
و نهایتا یک بخش سرویس که پیشران لازم برای مانورهای اوریون را در فضا به وسیلۀ یک موتور جِی-دو تامین می‌کند
اوریون و اجداد آپولویی‌اش ممکن است از بیرون شبیه به هم به نظر برسند ولی این شباهت فقط ظاهری است
ما نمی‌خواهیم به عقب برگردیم و فقط یک آپولوی بزرگتر بسازیم داریم فضاپیمایی جدید با استفاده از جدیدترین فناوری‌هایی که به دست آورده‌ایم می‌سازیم
اجزاء داخلی اوریون با فناوری کامپیوتری در کنار فناوری‌های زمان آپولو چیز کاملا بدیع و جدیدی است
سیستم کنترل لمسی آن از یک بوئینگ 787 مشتق می‌شود
در روزگار آپولو همه چیز آنالوگ بود. به عنوان مثال: وسایل ارتباط با زمین و درهای فضاپیماهای آپولو
ولی امروزه صفحات نمایش تخت داریم و همه چیز به صورت کامپیوتری و نه آنالوگ کنترل می‌شود
سیستم کنترل کامپیوتری هم بعد از آپولو بسیار تغییر کرده
وقتی سه فضانورد در زمان آپولو به ماه می‌رفتند، متاسفانه یکی از آن‌ها مجبور بود در مدار باقی بماند
به همراه بخش فرماندهی که به دور ماه می‌چرخید. اما این وسیله امروزه می‌تواند به طور خودکار، خودش را کنترل کند
در مداری که کسی نیست و خودش می‌تواند این کار را بکند
این مثالی برجسته از این است که پس از آپولو ما چقدر پیشرفت کرده‌ایم
نخستین کپسول اوریون برای ارسال به فضا در جولای 2012 در لوییزیانا ساخته شد و به مرکز فضایی کندی منتقل گشت
تکنسین‌ها دارند کارهای پایانی سطح آن را تمام می‌کنند و تا سال 2014 برای پرتاب بی سرنشین به مدار زمین آماده خواهد شد
ما هیجان زده شدیم چون این پروژه به ما می‌گوید که کارمان در طراحی چقدر خوب بوده و اینکه چقدر دور یا نزدیک هستیم به ماموریت سرنشین دار بعدی
اس.ال.اس تا سال 2014 آماده خواهد بود. سپس اولین پرتاب به وسیلۀ یک راکت دلتا-4 انجام می‌شود
سپس سیستم پیشرانش اوریون به یک مدار بیضوی تزریق می‌شود
و آن را 3500 مایل (5600 کیلومتر) دورتر می‌برد
می‌خواهیم این وسیله را 15 بار دورتر از ارتفاع مدار ایستگاه بین‌المللی بفرستیم و بعد دوباره برش گردانیم و به سرعت بازورود به جو برسانیمش
که با اصطکاک با هوا قابلیت نزدیک شدن و بازگشت به زمین را پیدا می‌کند
ما سپرگرمایی، چترهای بازگشت و تراسترهایی که برای هدایت آن لازم است را به خوبی آزمایش می‌کنیم
و این‌ها تا سال 2014 انجام خواهند شد
هر روز کارکنان پایگاه کندی، کپسول را به مرحله نهایی خود نزدیک‌تر می‌کنند. اما بخش فرماندهی تنها نیمی از داستان است
نهایتا می‌خواهیم باری دیگر روی ماه، سیارک‌ها یا حتی روزگاری روی مریخ فرود بیاییم
هر یک از این محیط‌ها قابلیت‌های فرودی خاص خود را می‌طلبد و این کار ناسا را از زمان آپولو هم سخت‌تر می‌سازد
بخش فرودگر روی ماه آپولو یا لم یک تنها برای یک هدف طراحی شده بود: فرود و برخاست روی ماه
تا مارس سال 1969 میلادی این وسیله برای پرتاب اولین سه نفر فضانورد آماده شد
در نگاه اول چندان جالب توجه نبود
بخش فرودگر روی ماه یک فضاپیمای خاص و استثنایی بود بخش فرماندهی فضاپیمای جمینی خیلی پیچیده بود
فرودگر ماه طوری ساخته شده بود تا در شرایط گرمایی و سرمایی آنجا دوام بیاورد و در خلاء نیز دمایی ثابت داشته باشد
که از گرمای خورشید، سرمای نیمه‌ی تاریک ماه و آسمان در امان باشد
بدون اهمیت دادن به زمان ماموریت آپولو 9 پرتاب شد تا فرودگر روی ماه را آزمایش کند
یک مرحله‌ی اساسی برای رسیدن به ماه تا پایان 1969 میلادی
آپولو 9 آخرین ماموریت از این برنامه بود که در مدار زمین می‌چرخید
و ماموریت آن این بود که توانایی فرودگر ماه را آنچنان که از آن انتظار می‌رفت نشان دهد
پیاده شدن روی سطح ماه
باید مطمئن می‌شدیم که تمام سیستم‌های فرودگر ماه کار می کردند. از جمله موتورهای فرودگر که ضروری بود
و هم موتور هم سیستم اتصال باید کار می‌کردند همه‌ی این‌ها بسیار مهم بودند
هفتم مارس 1969 جان مک‌دویت و همکارش مارسی شواکر برای جداکردن فرودگر از فضاپیما آماده می‌شوند
یک عملیات خطرناک
بخش فرودگر ماه برای حفظ کردن نیرو در بازورود طراحی نشده بود
اگر مک‌دیویت و شواکر در بازگشت به بخش فرماندهی شکست می‌خوردند، ممکن بود که بمیرند
اگر می‌رفتید پایین و نمی‌توانستید برگردید، سوخت تمام می‌شد و دیگر فرصتی نبود
راه حل برگشت‌شان در سیستم کامپیوتری هدایت فرودگر بود
امروز از مد افتاده ولی آن زمان کامپیوترهایی که داشتیم هر کدامش 20 هزار لغت حافظه داشتند
با اتصالاتی سیمی بین هر ترانزیستور که صفر و یک‌ها را بین هم منتقل می‌کردند
پس ما کامپیوترهای ضعیف 2000 لغتی داشتیم که کل مأموریت آپولو با آن‌ها انجام شد
و آرزوی من این بود که روزی به توانایی کامپیوتری بیش‌تری دسترسی داشته باشم
مک‌دیویت و شواکر 111 مایل (180 کیلومتر) ازبخش فرماندهی دورشدند و بعد در زیر بخش آماده‌ی مرحله‌ی فرود شدند
ماندن در فضاپیما و دیواسکات در بخش فرماندهی کنار تلسکوپ ماند و آن را با رادارهای زمین تطبیق می‌داد
که اگر اختلالاتی در کامپیوترها به وجود آمد شانسی برای بازگشت داشته باشیم و بعد مرحله فرود را آغاز کرد و موتور روشن شد
و بعد دیوید تعجب کرد که چه بود منفجر شد
و در بیسیم گفت که تو اونجایی؟ آره من اینجام تا از شما درس بگیرم
و من ماندم و مراقب سیستم هدایت بودم
کامپیوتر بخش ماه‌گرد اهمیتی ندارد که چطور و چگونه اما خراب نباید می‌شد
کامپیوتر آپولو در برابر استاندارهای امروزی ابتدایی است و امروزه کاملا بی استفاده است
اما کار کرد. باید فضاپیما را هدایت می‌کرد که خود کار مهمی بود. باید در عین حال راکت‌های فضاپیما را هم کنترل می‌کرد که کار پیچیده‌ای بود
هدایت کامپیوتری آپولو برای بازگشت به زمین لازم بود
با کوچک کردن اجباری کامپیوترهای آن زمان در حجم یک کمد
ناسا توانست به چیپ‌های کامپیوتری دست یابد که امروز در همه جا به وفور یافت می‌شود. از تلفن‌های همراه تا لپ ‌تاپ‌ها و تلویزیون‌ها
برنامه آپولو یکی از اولین موارد استفاده‌های این چیپ‌ها بود که خود اختراع جدیدی محسوب می‌شد
و آن‌ها در آن زمان به نوعی با این کار قمار کردند امروز تعداد این تراشه‌ها از تعداد انسان‌ها بیشتر است
اما آن زمان تنها چند صد تا از این تراشه‌ها در دنیا بود
تا تابستان سال 1969 میلادی ناسا داشت در فیبرپیچ کار می‌کرد
بیش از 4 هزار نفر از سراسر جهان در این جا جمع شده :بودند با یک هدف
فرود آوردن یک انسان روی ماه قبل از پایان آن دهه
16جولای 1969 میلادی
:گزیده‌ی نزدیک به یک دهه نوآوری در یک عبارت خلاصه شده
آپولو11
آرزوی میلیون‌ها نفر و تلاش هزاران نفر حالا در دستان سه مرد است. به ریاست نیل آرمسترانگ
نیل یکی از بهترین و باتجربه‌ترینخلبان‌های آزمایشی بود تجربه‌اش را هم با حل مشکلات دیگر گروه‌های فضانوردی نشان داد
آرمسترانگ همیشه مرد آرامی بود. همیشه با زبان و قیافه‌اش می‌گفت که چه کار باید بکنید و چه کار نباید
(:شاید مرحوم ابوالقاسم غفاری)
نخندید، بحث نکنید، حرف نزنید
اما باز آلدرین با شما بحث می‌کرد. مثلا می‌گفت چرا از این ...طرف رفتید و از آن طرف نرفتید ولی مایکل کار شخصیتی متعادل‌تر داشت
در حالی‌که فضانوردان وسایل‌شان را به داخل راکت در مرکز فضایی کندی می‌برند، مرکز هیوستون منتظر در دست گرفتن کنترل ماموریت با رسیدن ساترن 5 به برج است
شما احساس خیلی آسودگی می‌کنید. دیگر تمرینی نیست دیگر دوباره‌کاری نیست و دیگر هیچ فرایندی برای رسیدن به پرتاب در کار نیست
حالا می‌خواهیم فضانوردان را روی ماه فرود بیاوریم و بازشان گردانیم
خورشید تازه از افق سر برآورده و پرتوهایش کاملا آرامش‌بخش و زیباست
و بعد این طرف را نگاه می‌کنی و دسته‌های مردم را می‌بینی که همه جا را گرفته‌اند
شمارش معکوس شروع می‌شود
کنترل تراست در مرکز کنترل در زمان واقعی انجام می‌شود فضایی که من توصیف کردم در زمان واقعی آن بود
زمان شمارش تازه باب شده بود و بعضی‌ها نگران اتفاقات بد بودند. ولی بسیار زیبا بود
بعد از سه روز حرکت با سرعتی تقریبا 5 مایل بر ثانیه (هشت کیلومتر بر ثانیه)
زمین به توپی کوچک تبدیل شده و ماه در پایین سرد و تاریک و خاکستری است
آرمسترانگ و آلدرین به بخش فرودگر می‌روند. از کالین در بخش فرماندهی جدا می‌شوند و به سطح ماه نزدیک می‌شوند
جیم کرن برای همکاران جوانش در مرکز کنترل ماموریت سخنرانی می‌کند
گفتم: ما به عنوان یک گروه به این اتاق آمدیم و گروهی هم آن را ترک می‌کنیم
چون این اتفاق زیاد نمی‌افتد ما باید حواسمان جمع باشد که چیزی نگوییم. سه اتفاق ممکن است بیافتد: یا دچار سانحه شویم، یا نتوانیم فرود بیاییم یا بخشی از ماموریت را از دست بدهیم
و ناگهان شما تماسی دریافت می‌کنید. پروازی که از دست رفته بود برگشت و حالا گروه به تکاپو می‌افتد که فضانوردان را روی ماه فرود بیاورند
اما در حالیکه فضانوردان در 50 هزار پایی سطح ماه هستند تمام مدیریت پرواز گوش به زنگ ارتباط با فضاپیمایند
بعد از چند ثانیه مشکلاتی در ارتباط به وجود آمد
و این برای فرودی خوب روی ماه لازم بود
مدیریت پرواز باید پیام‌ها رو به وسیلۀ مایکالنز که در فضاپیما مانده بود برای آن دو مخابره می‌کردند
آرمسترانگ فرودگر را در مسیر نگه داشته بود تا :پیام مهمی را که منتظرش بود دریافت کند
فرود را شروع کنید
و نهایتا فرمان را از یک مسیر ثابت دریافت کردیم و این کارساز بود
چون وقتی در مدار بودیم، قبل از اینکه ...عملیات فرود راکتی را شروع کنیم
این آخرین باری بود که کنترل ماموریت آن اطلاعات را... محاسبه و ارسال می‌کرد
پس اگر فضانوردان به اشتباه عملیات فرود راکتی را شروع می‌کردند ما دوباره ارتباط مان را از دست می‌دادیم
ما در تلاش بودیم تا در جایی که ارتباط مقدور بود فرود را انجام دهند
بعد در 6 هزار پایی سطح ماه، زنگ خطر سیستم هدایت فرودگر به صدا در آمد
کامپیوتر ساده‌اش به نظر می‌رسید اشتباه کرده
شروع به برطرف کردن اخطارهای کامپیوتر کردیم. 12-1 12-2
و ما سرنخی پیدا نکردیم که مشکل از کجاست
کامپیوتر هدایت فرودگر بیش از حد کار کرده بود. چون باید تمام کارهای لازم فرود را انجام می‌داد
و نکتۀ کلیدی این است که در این موقع باید این اخطارهای پشت سر هم را خاموش کرد
و ممکن بود لازم باشد برنامۀ صفر-صفر که بازگشت به مدار بود انجام شود که اگر این اتفاق می‌افتاد باید ماموریت را لغو می‌کردیم
خوشبختانه استیو بلز را در کنترل ماموریت داشتیم که مشکل را فهمید
کامپیوتر را خیلی خوب بلد بود و کارهایی که برنامه به عنوان خطا ثبت کرده بود را می‌دانست. پس خیلی سریع زنگ هشدار را قطع کرد
اما بعد سیستم کامپیوتری هدایت، فرودگر را به نقطه‌ای اشتباه هدایت کرد. آرمسترانگ کنترل را در دست گرفت و به دنبال زمین صاف گشت
فهمیدیم که آرمسترانگ کنترل فرودگر را به دست گرفته و دارد آن را از نقطۀ پیش‌بینی شده دور می‌کند
همه ترسیده بودیم. این چیه؟ کجا رفت؟ چی شد؟ همه کارکنان ناسا سردرگم به هم نگاه می‌کردند
متوجه شدیم که در منطقه ای ناهموار وارد شده‌اند و باید از ان جا عبور کنند
و بدون کمک کامپیوترها دو سه مایل جلوتر رفتند تا از حفره‌ها گذشتند
با پرواز پیش‌بینی نشدۀ آرمسترانگ برای اجتناب از فرودی سخت و دور شدنش از محل برنامه‌ریزی شده مشکل کمبود سوخت جدی‌تر شد
صفحه‌ای پر از گودال و حفره داشتیم که سرعت را کم کردیم و شروع کردیم به فرود آمدن
و من فکرهای زیادی از سرم می‌گذشت
سوخت کافی نداشتیم و یک میزان حداقلی برای یک بار برخاست باقی مانده بود
بنابراین من بیسیم کردم: 60 ثانیه. البته ممکن بود کسی نشنود
و من هنوز می‌پرسیدم که چقدر دیگر به فرودشان مانده اما راهی نداشتم که ببینم. کمی ناخوش بودم
اما نه به خاطر مداخلۀ نیل. اون لم می‌داد و فرمان را از زمین می‌گرفت و کنترل دست او بود
و بعد گفتم 30 ثانیه تا فرود. نزدیک بودیم ولی به زمین ننشسته بودیم
بنابراین توجهات در کنترل ماموریت کاملا به ما بود و می‌خوام بگم سکوتی مرگبار بود
و همه به مانیتور خیره شده بودند
خوشبختانه تا 30 ثانیه تمام شود ما در 10 پایی زمین بودیم
و من کم‌کم سایه‌ای دیدم و بعد از چند ثانیه گرد و غباری دیدم که از اطراف ارابه فرود که به زمین می‌رسید بلند شده بود
و این نشانۀ فرود بود که من آن را فرود آرام بیسیم کردم
اینجا پایگاه ترنکولیتی !عقاب فرود آمد
واقعا خیلی زیاد هیجان داشتم. می‌تونم بگم توی دریای ترنکولیدی بودیم
من به خود آمدم و اول خودم را جمع کردم و بعد ...از ترنکولیتی عبور کردیم و
....گفتم که شما می‌تونید دوباره به زمین برگردید و نفس بکشید
آرمسترانگ و باز آلدرین در دریای ترنکولیدی فرود آمدند
یک منطقۀ هموار و 4 مایل دورتر از محل مقرر
دو ساعت بعدی را همگی خشکمان زده بود که مطمئن شویم واقعا ماندن روی ماه خطری ندارد
و اگر این مشکل هم حل نمی‌شد تمام دنیا پشت سر ما جشن گرفته بودند
6ساعت بعد از فرود آرمسترانگ گامی تاریخی بر می‌دارد
20 دقیقه بعد آلدرین هم گام کوچکی بر می‌دارد
شبیه هیچ چیزی در زمین نیست. آسمان تاریک را هنوز هم به زیبایی می‌توانستی ببینی
جای مناسبی برای ورجه وورجه نیست
600میلیون نفر از سراسر جهان اولین پیاده روی انسان‌ها روی ماه را می‌دیدند
پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی چهان که در تاریخ هست
برنامه ماه نوردی آپولو در تاریخ منحصر به فرد است. تقریبا همه ایستادند و نگاه کردند
این لزوما به این معنا نیست که آمریکا به ماه رسید بلکه ما انسان‌ها بودیم که به ماه رفتیم
برای اولین بار زمین را ترک کردیم و روی کره‌ای دیگر فرود آمدیم
و فکر می‌کنم آینده بهتر این موضوع را روشن کند و این ما را به مریخ خواهد رساند
ناسا هم اکنون در حال فرود آوردن تجهیزاتی پیچیده و فوق‌العاده روی مریخ است در فضا است تا روش‌های متفاتی را که ممکن است روزی استفاده کنیم آزمایش می‌کند
این اطلاعات منبعی خواهد بود برای طراحی نسل‌های جدیدتر فرودگرهای سرنشین‌دار
می‌دانیم که کنترل روی مریخ شباهتی به آنچه قبل از این تجربه کرده بودیم ندارد و
فرودگرهای جدید پیچیده‌تر و پیشرفته‌تر از هر چیزی است که در زمان آپولو آرزویش می‌رفت
و این بار ناسا با شرکای بین‌المللی‌اش همکاری خواهد کرد تا به پیشرفت‌های بیشتر در فناوری دست یابند
بنابراین شاید آژانس فضایی اروپا بتواند یک فرودگر بسازد یا ما یکی بسازیم. ولی این هنوز باید تصویب شود
و ارسال انسانی دیگر به عمق فضا گام بزرگ بعدی خواهد بود
و با الهام از پیشتازان خبره فضانوردی، به واقعیت تبدیل شدن این موضوع نزدیک خواهد بود
این نوع جستجوی فضا در آینده مطمئنا زندگی همۀ ما را نسبت به امروز دگرگون خواهد ساخت
این پیشرفت که ما را در صف اول انجام ماموریت‌های فضایی حتی به مریخ قرار داده، به زودی ما را به فناوری‌های جدیدی
می‌رساند که ما را از این محدودیت می‌رهاند. به نظرم اقتصاد جهان در این زمینه خیلی مهم است
ما بیشتر خواهیم آموخت. همان طور که از آپولو آموختیم ولی هر چه بیشتر بیاموزید سوالات بیشتری پیش می‌آید
و این فقط به کنجکاوی ما وابسته است. دانستن این که آن بیرون چه خبر است. پاسخ به سوالات‌مان و دانستن نکته‌های شگفت انگیز جهان
اگر کنجکاوی دیدن آن بیرون و درست کردن چیزی به درد بخور را نداشتیم کیوراسیتی فقط ما را خسته و کلافه می‌کرد
،ما مخترعیم، جستجوگریم و این به نحوی جزئی از دی.ان.ای ما شده
هرگز محو نخواهد شد بنابراین بهتره به حرفش گوش کنیم و کشف کنیم
emshir00@gmail.com آذر ماه نود و چهار